Monday, April 19, 2010

Жинхэнэ өмч

Бодоод байхад жинхэнэ өмч бол мэдрэмж дурсамж хоёр байж магадгүй юм. Хүнд биет болон биет бус өмч байдаг. Биет өмч бол жинхэнэ өмч биш юм. Түүнийг наад зах нь л хаячихаж болно, эсвэл алдчихаж болно. Биет бус өмч нь мэдлэг чадвар, мэргэжил байж болно. Мэдлэг эзнээсээ салахдаа биет зүйлсийг бодвол амар биш. Гэхдээ мэдлэг бол нийт дундын өмч юм, эсвэл цаг үеээ дагаад хэрэгцээгүй болох мэдлэг ч байдаг. Мэргэжил ч мөн үүнтэй төстэй. Харин хүний амьдралд тохиолдсон сайн муу баяр гунигтай эсвэл эгэл жирийн дурсамжууд, тэрний мэдрэмж бол жинхэнэ өмч биш гэж үү? Хэн ч авч чадахгүй, бас хэн ч над шиг тэдгээрийг мэдэрч, дурсаж чадахгүй. Тэгэхээр зөвхөн миний жинхэнэ өмч.

Monday, July 27, 2009

Програм туурвигчийн цагийн хуваарь

Paul Graham гуайн Maker's Schedule, Manager's Schedule бичлэгийг уншаад яг санаа нийлсэн тул ийн бичлээ.

Програм бичдэг хүн ажлийн цагийг 2 л хуваадаг - Үдээс өмнө болон Үдээс хойш. Учир нь бидний ажлийн нэгж хэдэн минутаар биш, хэдэн цагаар хэмжигддэг болохоор тэр. Нэг юм нухаад суухад цаг харвасан сум шиг өнгөрч юун цайны цаг, юун ажил тарах цаг ч хүртэл өнгөрсөн байх нь элбэг. Код бичнэ гэдэг бол маш их анхаарал төвлөрүүлж байж бүтдэг зүйл учраас дундуур нь сарниулах, тасалдуулах зэрэг их хорон байдаг. Програм бичдэг хүн хуралд дургүй байдаг нь тэдний зан характертэй холбоотой бус, ажлынх нь оцлогтой холбоотой юм гэдгийг эрхэм менежрүүд ойлгоорой. Өдрийн цагаар үүгээр түүгээр хүмүүс бужигнаад, хурал зөвлөгөөн ч гэх шиг садаа их учраас шөнөжин сууж ажиллах нь програм зохиогчдийн хувьд хэвийн үзэгдэл. Чив чимээгүй орчинд гав ганцаараа суугаад код бичих ямар гоё гээ.

Миний хувьд сүүлийн 1 жил орчим хугацаанд хуралд суух шаардлагагүй голцуу гэртээ байсан боловч шөний цагийн хуваарьт байн байн орчихдог хэвээрээ. Өдрийн цагт хичээл ном, дэлгүүр хоршоо, энээ тэрээ гээд ажил мунадахгүй тул үдээс өмнө юм хийнэ гэдэг худлаа болно. Үдээс хойш жаахан азнаад байж байтал хүүхдүүдээ цэцэрлэгээс авах болчихно, тэр 2 ирээ бол тайван сууна гэдэг лөөлөө дөө харин чиг. Ойрын хэд хоног ажил хичээл ихэссэн тул шөнө 11 ээс 5 цагийн хооронд суугаад, өдөр 11 хүртэл унтах. Тэгээд цикл үргэлжлэнэ. Хэрэв танайхнаас хэн нэг нь гэрээрээ ажилладаг(код бичдэг) бол бүтэн өдөржин биш гэхэд ядаж үдээс хойш юмуу өмнөхийн аль нэгийг бүтэн гаргаж өгч байгаарай гэж ар гэрийнхэнд нь захих байна.

Шөнийн 4 болж байна, унтая даа...

Thursday, July 09, 2009

Наадам гадаадаас яаж үзэх вэ?

Сүүлийн үед Монголын телевизүүд интернэтээр нэвтрүүлгээ цацдаг болсон гэдэг боловч яг үзэх гэхээр гацаад ер болдоггүй юм. Улаанбаатарт бол гайгүй үзэж болох л байх. Гол нь гадаадад суугаа нутаг нэгтнүүддээ зориулж интернэтээр дамжуулдаг гэж ойлгодог. Тэгэхээр дэлхий даяар, хаана ч сааталгүй үзэх боломжийг бий болгохгүй юм бол интернэтээр цацах утгаа алга.

Видео мэдээллийг нэг сэрвэр дээр тавьчихаад гайгүй хурдтай интернэтэд залгачихад цөөн хүн нэгэн зэрэг үзээд байж болох л байх. Харин хэдэн зуун хүнд нэвтрүүлгийг нэгэн зэрэг интернэтээр хүргэх гэдэг өөр технологи, өөр бүтэц шаарддаг. Youtube мэтийн сайтууд тархсан байрлалтай асар олон компьютерүүд дээр ажилладаг. Манай телевизүүд мэдээж тэд нар шиг сүлжээг, системийг байгуулах боломжгүй.

Гэхдээ шийдэл маш энгийн - Тэдгээр мундаг видео сайтуудыг ашиглах. Тэд нар видео хостингийн үнэтэй болон үнэгүй үйлчилгээг явуулах зорилготой. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн халз мэтгэлцээнийг youtube дээр оруулчихсан байсан, гэхдээ жижиг жижиг тасалчихсан болохоор үзэхэд түвэгтэй. Уг нь эрхийг нь нээлгэчихвэл өөрийн гэсэн сувгаа нээгээд урт видео тавих боломжтой. Youtube ээс өөр сайн видео сайтууд олон байдаг. Тэгэхээр энэ жагсаалтаас сонгож байгаад аль нэг дээр нь өөрийнхөө сувгийг нээчихэд болох юм. Нэвтрүүлгийнхээ линкийг нь embed хийгээд телевизийнхээ вэб дээр оруулчихна. Мааш амархан.

Маргааш наадам, нэвтрүүлгүүдээ том том видео сайтууд дээр тавиарай, телевизийхээн.

Monday, July 06, 2009

Одоо байгаадаа, одоогоороо...

Хүн одоо байгаадаа сэтгэл хангалуун байж чадвал жаргалтай гэдэг. Одоо байгаадаа сэтгэл хангалуун байхад бас амаргүй бололтой юм. Би жишээ нь ажил хийж уйдлаа, сургуульд суръя боловсроё гээд Японд ирсэн. Тэгтэл 1 жил ч болоогүй байтал ажилласан нь дээр ч юм шиг бодогдох болж, би тийм уйдамхай юм болов уу. Гэтэл ажил хийж байгаа найзууд маань сурах л юмсан гээд яг адилхан ярьж байхтай хэд хэд таарлаа. Одоо байгаадаа л хангалуун байж суръя. Сурах ч тэр, ажиллах ч тэр аль аль нь л сайхан байж таараа.

Saturday, June 20, 2009

Боломжтой бол...

Бүх цуглуулсан электрон номнуудаа уншиж дуусгахсан. Ядаж талын талын талыг нь.

Гитар дээр таалагдсан ая болгоноо дарж сурахсан.

Франц хэл сурмаар санагддаг. Хэрэглэхгүй ч байсан яахав.

Эргэлт

Дээд боловсрол юунд хэрэгтэй вэ? Би эртнээс энэ асуудалд хувийн талаас маш болгоомжтой хандаж иржээ.

Aнх би Монгол Улсын Их Сургуулийн магистраа орхисон. Тэр үед би бага байж, хичээл ажил хоёрын нэгийг сонгох болоод зөн совингоороо ажлыг буюу код бичих програмчны зам руу орсон юм. Цулайсан алдаатай оноотой, алагтай эрээнтэй найман жилийг ардаа орхивоо. Эхнэр, 2 хүүхэдтэй болов. Би код бичих, ойлгохын хувьд эрийн цээнд хүрсэн гэж өөрийгөө тооцов. Бас биеэ тоов. Одоо би код бичих биш арай өөрөөр хоолоо олж идэх юмсан гэж бодох боловоо. Ингээд амар замыг олж Япон улсын тэтгэлэгээр магистрын зэрэг хамгаалахаар Васедагийн их сургуульд ирлээ. Зорилго маань хэсэг амс хийх, тэгэнгээ биеэ цэнэглэх, бас өөр сайхан боломжийг хайх. Гэтэл энэ бас л миний зам биш гэдгийг өдөр ирэх тутам ойлгож эхлэв.

Яагаад? Японы ч юумуу, ер нь дэлхийн ч юмуу доктор профеэссорууд цаас хэвлүүлэхийг л эхэнд бодохоос, тэр цаас нь хэнд хэрэгтэйг бодохоо больжээ. Хүний сэтгэлийг хөдөлгөж эс чадваас Хөнлөн бийр хөшилдүүлэхийн учир юун гэж Монголийн аугаа бичгийн хүн хэлсэн байдаг. Тэгвэл хүмүүний амьдралд нөлөөлж үл чадах бол Судалгаа хийж мөнгө үрэхийн хэрэг юунд вэ? Хэзээ ч, хэн ч иш татаж хэрэглэхгүй онолыг хий дэмий батлах гэж цагаа үрэх утга байна уу?

Энэ удаад ч бас Япон Улсад Магистрийн зэрэг хамгаалах утгагүй зүйл мэт санагдах боллоо.

Ингээд би эргээд байрандаа ирлээ. Би кодер. Би араас давалгаа шиг түрж яваа залуусыг бодвол харьцангуй хөгшин, бас хэзээ ч уулзаж байгаагүй интернэтээр л танилцсан багш нарыгаа бодвол харьцангуй залуу кодер. Гэхдээ ямар л байсан би эргээд кодер байхаар шийдлээ.

Би чадна. Гэхдээ би зарим юмыг чадахгүй. Хорин хүнд найз байж чадахуу гэвэл чаднаа, хоёрхон хүүхэддээ олдохгүй байж харин мэднэ, аавыгаа уучил.

Өөрийгөө доктор ч юмуу магистр биш гэдгийг ойлгож авлаа. Би одоо бүтээхийг л хүснэ, урьд есөн жилийн өмнө шийдсэнээрээ. Би амьдрахыг хүснэ, одоо эхлэж байгаа юм шиг...

Tuesday, June 02, 2009

Японы нэгэн бага сургуульд зочлов


Эндэхийн нэг бага сургуульд очиж Монголын тухай хүүхдүүдтэй ярилцсан юм. Хүүхдүүд нь их сэргэлэн, авьяастай. Ер нь Япон хүүхдүүд заавал нэг зүйлийг хичээлээс гадуур оролддог. Энэ ангийн хүүхдүүд хөгжмийн дугуйланд явдаг юм байна лээ. Хөгжим тоглож, найрал дуу дуулж сонирхуулсан нь үнэхээр үнэлэхгүй байхаас аргагүй.

Friday, April 24, 2009

Би яагаад бичихээ багасгасан бэ?

Сүүлийн үед би блог бичихээ нилээн багасгасан байгааг архив хараад ойлгож байгаа байх. Завгүй болсон нь үнэн л дээ, ажил, сургууль, ар гэр гээд шалтаг тоочиж болох ч, ер нь би ганцаараа ч биш юм байна аа, миний уншдаг байсан блогчид ихэнхи нь блог бичихээ багасгаад зарим бүр таг зогсоочихсон байгаа нь сонин. Нэг үе уул нь блог давалгаа энэ тэр гээд л дуу дуугаа авалцаад бүгд л бичиж эхэлсэн юм. Гэвч хүний бичих юм ер нь шавхагддаг ч юм уу, бичихээсээ уйддаг ч юм уу бүү мэд. Гэхдээ уйгагүй тогтмол бичдэг хүмүүс зөндөө байгаа, тэднээс бусдыг нь ярьж байгаам.

Нэгдүгээр шалтгааныг хүний уйдамхай зан, хоёрдугаарт бичих юм хосддогтой холбоотой байх. Миний хувьд блогоос уйдаагүй, тэгээд бичих юм зөндөө байгаад байвч сургуульд сурахын хажуугаар ажил төрөл амжуулах гээд зав болдоггүй. Гэхдээ гол шалтгаан өөр болохыг дараа тайлбарлах учир байна аа.

Энэ удаад Twitter гэж блог чат хоёрын дундуур зүйлийг блогоос уйдаад байгаа хүмүүст рекламдах нь зүйтэй болов уу гэж бодлоо. Би уул нь твиттер-ийг танил хүмүүстэйгээ холбоотой байхын тулд биш, rss ийн оронд хэрэглэдэг байсын(rornews, rails, rorjobs гэх мэт мэдээний суваг шахуу твиттерүүд байдаг). Тэгсэн саяхнаас монгол хүмүүс твиттер лүү нилээн орж байна. Блог бичихдээ залхуураад байдаг бол твиттерт угаасаа 140 тэмдэгт л бичих учраас амар. Товчхон бичих учиртай. За тэгээд хүмүүсийг ажиглаж байхад яг л чат шиг ашиглах гээд байх юм аа. Гол зориулалт нь бол "p2p" хэрэгсэл биш юм байгаан. "What are you doing?"-гэсэн асуултад л хариулаад бичээд байна. Найзууд тань танийг хаана юу хийгээд явааг мэднэ гэсэн үг л дээ. Гар утсан дээрээсээ хэрэглэх боломжтой бол жинхэнэ утгаараа гэжугаа. Компьютер дээрээсээ бол заавал вэбээр ороод байхын оронд widget, gadget, screenlet ч юмуу desklet-ийг нь суулгачихвал их амар.

За twitter-дээд жиргэлдээд байж дээ.

Friday, October 31, 2008

Монгол ухамсар - Япон ухамсар

Нэг ийм бичлэг уншаад арай өөрөөр бодогдов. Самурай үзэл суртал гэж байна. Өөрийгөө нийтийн төлөө золиослох, өрөөл бусдаас авахыг нь аваад өөрийн үндэс язгуураа бас хадгалж үлдэх. Энэ мэдээж зөв. Гэхдээ Монголчууд нүүдэлчин болохоороо л хамтарч чаддаггүй гэж болохгүй, цагдаа мандаж явахдаа дэлхийг нэгтгэх шахсан юм.

Японд гудамж талбай цэвэрхэн, үйлчилгээ сайтай, найрсаг гэх мэт нь үнэхээр сайхан л даа. Ийм байгаа нь Япон хүний сайных ч биш байх гэж бодож байна. Япон хүн өөрт ногдсон үүргээ л илүү ч үгүй дутуу ч үгүй хийж заншсанийх байх. Сайн Япон хүмүүс зөндөө бий, голцуу хөгшчүүд нь байхаа, залуус нь ч мэдэхгүй.

Сайн Япон хүнийг сайн монгол хүнтэй харьцуулахаас сайн Японыг дундаж, муу Монголтой харьцуулвал харьцуулалт болохгүй. Бас муу Японыг муу Монголтой харьцуулаад үзэх хэрэгтэй. Акихабарад нэг Япон баахан хүн алаад, шархдуулаад явахад цагдаа л ирж зогсоосон гэжугаа. Монголд нэг баагий тэгээд явж байх юм бол эхний 1,2 үйлдлийнх нь дараа л захын нэг "муу" Монгол цохиод унагачихна байлгүй...