Маахай овогтын тэмдэглэл

Жинхэнэ өмч

2010-04-19T05:16:00.000-07:00

Бодоод байхад жинхэнэ өмч бол мэдрэмж дурсамж хоёр байж магадгүй юм. Хүнд биет болон биет бус өмч байдаг. Биет өмч бол жинхэнэ өмч биш юм. Түүнийг наад зах нь л хаячихаж болно, эсвэл алдчихаж болно. Биет бус өмч нь мэдлэг чадвар, мэргэжил байж болно. Мэдлэг эзнээсээ салахдаа биет зүйлсийг бодвол амар биш. Гэхдээ мэдлэг бол нийт дундын өмч юм, эсвэл цаг үеээ дагаад хэрэгцээгүй болох мэдлэг ч байдаг. Мэргэжил ч мөн үүнтэй төстэй. Харин хүний амьдралд тохиолдсон сайн муу баяр гунигтай эсвэл эгэл жирийн дурсамжууд, тэрний мэдрэмж бол жинхэнэ өмч биш гэж үү? Хэн ч авч чадахгүй, бас хэн ч над шиг тэдгээрийг мэдэрч, дурсаж чадахгүй. Тэгэхээр зөвхөн миний жинхэнэ өмч.

Програм туурвигчийн цагийн хуваарь

2009-07-27T20:48:00.000-07:00

Paul Graham гуайн Maker's Schedule, Manager's Schedule бичлэгийг уншаад яг санаа нийлсэн тул ийн бичлээ.

Програм бичдэг хүн ажлийн цагийг 2 л хуваадаг - Үдээс өмнө болон Үдээс хойш. Учир нь бидний ажлийн нэгж хэдэн минутаар биш, хэдэн цагаар хэмжигддэг болохоор тэр. Нэг юм нухаад суухад цаг харвасан сум шиг өнгөрч юун цайны цаг, юун ажил тарах цаг ч хүртэл өнгөрсөн байх нь элбэг. Код бичнэ гэдэг бол маш их анхаарал төвлөрүүлж байж бүтдэг зүйл учраас дундуур нь сарниулах, тасалдуулах зэрэг их хорон байдаг. Програм бичдэг хүн хуралд дургүй байдаг нь тэдний зан характертэй холбоотой бус, ажлынх нь оцлогтой холбоотой юм гэдгийг эрхэм менежрүүд ойлгоорой. Өдрийн цагаар үүгээр түүгээр хүмүүс бужигнаад, хурал зөвлөгөөн ч гэх шиг садаа их учраас шөнөжин сууж ажиллах нь програм зохиогчдийн хувьд хэвийн үзэгдэл. Чив чимээгүй орчинд гав ганцаараа суугаад код бичих ямар гоё гээ.

Миний хувьд сүүлийн 1 жил орчим хугацаанд хуралд суух шаардлагагүй голцуу гэртээ байсан боловч шөний цагийн хуваарьт байн байн орчихдог хэвээрээ. Өдрийн цагт хичээл ном, дэлгүүр хоршоо, энээ тэрээ гээд ажил мунадахгүй тул үдээс өмнө юм хийнэ гэдэг худлаа болно. Үдээс хойш жаахан азнаад байж байтал хүүхдүүдээ цэцэрлэгээс авах болчихно, тэр 2 ирээ бол тайван сууна гэдэг лөөлөө дөө харин чиг. Ойрын хэд хоног ажил хичээл ихэссэн тул шөнө 11 ээс 5 цагийн хооронд суугаад, өдөр 11 хүртэл унтах. Тэгээд цикл үргэлжлэнэ. Хэрэв танайхнаас хэн нэг нь гэрээрээ ажилладаг(код бичдэг) бол бүтэн өдөржин биш гэхэд ядаж үдээс хойш юмуу өмнөхийн аль нэгийг бүтэн гаргаж өгч байгаарай гэж ар гэрийнхэнд нь захих байна.

Шөнийн 4 болж байна, унтая даа...

Наадам гадаадаас яаж үзэх вэ?

2009-07-09T22:48:00.000-07:00

Сүүлийн үед Монголын телевизүүд интернэтээр нэвтрүүлгээ цацдаг болсон гэдэг боловч яг үзэх гэхээр гацаад ер болдоггүй юм. Улаанбаатарт бол гайгүй үзэж болох л байх. Гол нь гадаадад суугаа нутаг нэгтнүүддээ зориулж интернэтээр дамжуулдаг гэж ойлгодог. Тэгэхээр дэлхий даяар, хаана ч сааталгүй үзэх боломжийг бий болгохгүй юм бол интернэтээр цацах утгаа алга.

Видео мэдээллийг нэг сэрвэр дээр тавьчихаад гайгүй хурдтай интернэтэд залгачихад цөөн хүн нэгэн зэрэг үзээд байж болох л байх. Харин хэдэн зуун хүнд нэвтрүүлгийг нэгэн зэрэг интернэтээр хүргэх гэдэг өөр технологи, өөр бүтэц шаарддаг. Youtube мэтийн сайтууд тархсан байрлалтай асар олон компьютерүүд дээр ажилладаг. Манай телевизүүд мэдээж тэд нар шиг сүлжээг, системийг байгуулах боломжгүй.

Гэхдээ шийдэл маш энгийн - Тэдгээр мундаг видео сайтуудыг ашиглах. Тэд нар видео хостингийн үнэтэй болон үнэгүй үйлчилгээг явуулах зорилготой. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн халз мэтгэлцээнийг youtube дээр оруулчихсан байсан, гэхдээ жижиг жижиг тасалчихсан болохоор үзэхэд түвэгтэй. Уг нь эрхийг нь нээлгэчихвэл өөрийн гэсэн сувгаа нээгээд урт видео тавих боломжтой. Youtube ээс өөр сайн видео сайтууд олон байдаг. Тэгэхээр энэ жагсаалтаас сонгож байгаад аль нэг дээр нь өөрийнхөө сувгийг нээчихэд болох юм. Нэвтрүүлгийнхээ линкийг нь embed хийгээд телевизийнхээ вэб дээр оруулчихна. Мааш амархан.

Маргааш наадам, нэвтрүүлгүүдээ том том видео сайтууд дээр тавиарай, телевизийхээн.

Одоо байгаадаа, одоогоороо...

2009-07-06T16:06:00.000-07:00

Хүн одоо байгаадаа сэтгэл хангалуун байж чадвал жаргалтай гэдэг. Одоо байгаадаа сэтгэл хангалуун байхад бас амаргүй бололтой юм. Би жишээ нь ажил хийж уйдлаа, сургуульд суръя боловсроё гээд Японд ирсэн. Тэгтэл 1 жил ч болоогүй байтал ажилласан нь дээр ч юм шиг бодогдох болж, би тийм уйдамхай юм болов уу. Гэтэл ажил хийж байгаа найзууд маань сурах л юмсан гээд яг адилхан ярьж байхтай хэд хэд таарлаа. Одоо байгаадаа л хангалуун байж суръя. Сурах ч тэр, ажиллах ч тэр аль аль нь л сайхан байж таараа.

Боломжтой бол...

2009-06-20T12:18:00.000-07:00

Бүх цуглуулсан электрон номнуудаа уншиж дуусгахсан. Ядаж талын талын талыг нь.

Гитар дээр таалагдсан ая болгоноо дарж сурахсан.

Франц хэл сурмаар санагддаг. Хэрэглэхгүй ч байсан яахав.

Эргэлт

2009-06-20T11:17:00.000-07:00

Дээд боловсрол юунд хэрэгтэй вэ? Би эртнээс энэ асуудалд хувийн талаас маш болгоомжтой хандаж иржээ.

Aнх би Монгол Улсын Их Сургуулийн магистраа орхисон. Тэр үед би бага байж, хичээл ажил хоёрын нэгийг сонгох болоод зөн совингоороо ажлыг буюу код бичих програмчны зам руу орсон юм. Цулайсан алдаатай оноотой, алагтай эрээнтэй найман жилийг ардаа орхивоо. Эхнэр, 2 хүүхэдтэй болов. Би код бичих, ойлгохын хувьд эрийн цээнд хүрсэн гэж өөрийгөө тооцов. Бас биеэ тоов. Одоо би код бичих биш арай өөрөөр хоолоо олж идэх юмсан гэж бодох боловоо. Ингээд амар замыг олж Япон улсын тэтгэлэгээр магистрын зэрэг хамгаалахаар Васедагийн их сургуульд ирлээ. Зорилго маань хэсэг амс хийх, тэгэнгээ биеэ цэнэглэх, бас өөр сайхан боломжийг хайх. Гэтэл энэ бас л миний зам биш гэдгийг өдөр ирэх тутам ойлгож эхлэв.

Яагаад? Японы ч юумуу, ер нь дэлхийн ч юмуу доктор профеэссорууд цаас хэвлүүлэхийг л эхэнд бодохоос, тэр цаас нь хэнд хэрэгтэйг бодохоо больжээ. Хүний сэтгэлийг хөдөлгөж эс чадваас Хөнлөн бийр хөшилдүүлэхийн учир юун гэж Монголийн аугаа бичгийн хүн хэлсэн байдаг. Тэгвэл хүмүүний амьдралд нөлөөлж үл чадах бол Судалгаа хийж мөнгө үрэхийн хэрэг юунд вэ? Хэзээ ч, хэн ч иш татаж хэрэглэхгүй онолыг хий дэмий батлах гэж цагаа үрэх утга байна уу?

Энэ удаад ч бас Япон Улсад Магистрийн зэрэг хамгаалах утгагүй зүйл мэт санагдах боллоо.

Ингээд би эргээд байрандаа ирлээ. Би кодер. Би араас давалгаа шиг түрж яваа залуусыг бодвол харьцангуй хөгшин, бас хэзээ ч уулзаж байгаагүй интернэтээр л танилцсан багш нарыгаа бодвол харьцангуй залуу кодер. Гэхдээ ямар л байсан би эргээд кодер байхаар шийдлээ.

Би чадна. Гэхдээ би зарим юмыг чадахгүй. Хорин хүнд найз байж чадахуу гэвэл чаднаа, хоёрхон хүүхэддээ олдохгүй байж харин мэднэ, аавыгаа уучил.

Өөрийгөө доктор ч юмуу магистр биш гэдгийг ойлгож авлаа. Би одоо бүтээхийг л хүснэ, урьд есөн жилийн өмнө шийдсэнээрээ. Би амьдрахыг хүснэ, одоо эхлэж байгаа юм шиг...

Японы нэгэн бага сургуульд зочлов

2009-06-02T19:54:00.000-07:00

Эндэхийн нэг бага сургуульд очиж Монголын тухай хүүхдүүдтэй ярилцсан юм. Хүүхдүүд нь их сэргэлэн, авьяастай. Ер нь Япон хүүхдүүд заавал нэг зүйлийг хичээлээс гадуур оролддог. Энэ ангийн хүүхдүүд хөгжмийн дугуйланд явдаг юм байна лээ. Хөгжим тоглож, найрал дуу дуулж сонирхуулсан нь үнэхээр үнэлэхгүй байхаас аргагүй.

Би яагаад бичихээ багасгасан бэ?

2009-04-24T08:32:00.000-07:00

Сүүлийн үед би блог бичихээ нилээн багасгасан байгааг архив хараад ойлгож байгаа байх. Завгүй болсон нь үнэн л дээ, ажил, сургууль, ар гэр гээд шалтаг тоочиж болох ч, ер нь би ганцаараа ч биш юм байна аа, миний уншдаг байсан блогчид ихэнхи нь блог бичихээ багасгаад зарим бүр таг зогсоочихсон байгаа нь сонин. Нэг үе уул нь блог давалгаа энэ тэр гээд л дуу дуугаа авалцаад бүгд л бичиж эхэлсэн юм. Гэвч хүний бичих юм ер нь шавхагддаг ч юм уу, бичихээсээ уйддаг ч юм уу бүү мэд. Гэхдээ уйгагүй тогтмол бичдэг хүмүүс зөндөө байгаа, тэднээс бусдыг нь ярьж байгаам.

Нэгдүгээр шалтгааныг хүний уйдамхай зан, хоёрдугаарт бичих юм хосддогтой холбоотой байх. Миний хувьд блогоос уйдаагүй, тэгээд бичих юм зөндөө байгаад байвч сургуульд сурахын хажуугаар ажил төрөл амжуулах гээд зав болдоггүй. Гэхдээ гол шалтгаан өөр болохыг дараа тайлбарлах учир байна аа.

Энэ удаад Twitter гэж блог чат хоёрын дундуур зүйлийг блогоос уйдаад байгаа хүмүүст рекламдах нь зүйтэй болов уу гэж бодлоо. Би уул нь твиттер-ийг танил хүмүүстэйгээ холбоотой байхын тулд биш, rss ийн оронд хэрэглэдэг байсын(rornews, rails, rorjobs гэх мэт мэдээний суваг шахуу твиттерүүд байдаг). Тэгсэн саяхнаас монгол хүмүүс твиттер лүү нилээн орж байна. Блог бичихдээ залхуураад байдаг бол твиттерт угаасаа 140 тэмдэгт л бичих учраас амар. Товчхон бичих учиртай. За тэгээд хүмүүсийг ажиглаж байхад яг л чат шиг ашиглах гээд байх юм аа. Гол зориулалт нь бол "p2p" хэрэгсэл биш юм байгаан. "What are you doing?"-гэсэн асуултад л хариулаад бичээд байна. Найзууд тань танийг хаана юу хийгээд явааг мэднэ гэсэн үг л дээ. Гар утсан дээрээсээ хэрэглэх боломжтой бол жинхэнэ утгаараа гэжугаа. Компьютер дээрээсээ бол заавал вэбээр ороод байхын оронд widget, gadget, screenlet ч юмуу desklet-ийг нь суулгачихвал их амар.

За twitter-дээд жиргэлдээд байж дээ.

Монгол ухамсар - Япон ухамсар

2008-10-31T01:02:00.000-07:00

Нэг ийм бичлэг уншаад арай өөрөөр бодогдов. Самурай үзэл суртал гэж байна. Өөрийгөө нийтийн төлөө золиослох, өрөөл бусдаас авахыг нь аваад өөрийн үндэс язгуураа бас хадгалж үлдэх. Энэ мэдээж зөв. Гэхдээ Монголчууд нүүдэлчин болохоороо л хамтарч чаддаггүй гэж болохгүй, цагдаа мандаж явахдаа дэлхийг нэгтгэх шахсан юм.

Японд гудамж талбай цэвэрхэн, үйлчилгээ сайтай, найрсаг гэх мэт нь үнэхээр сайхан л даа. Ийм байгаа нь Япон хүний сайных ч биш байх гэж бодож байна. Япон хүн өөрт ногдсон үүргээ л илүү ч үгүй дутуу ч үгүй хийж заншсанийх байх. Сайн Япон хүмүүс зөндөө бий, голцуу хөгшчүүд нь байхаа, залуус нь ч мэдэхгүй.

Сайн Япон хүнийг сайн монгол хүнтэй харьцуулахаас сайн Японыг дундаж, муу Монголтой харьцуулвал харьцуулалт болохгүй. Бас муу Японыг муу Монголтой харьцуулаад үзэх хэрэгтэй. Акихабарад нэг Япон баахан хүн алаад, шархдуулаад явахад цагдаа л ирж зогсоосон гэжугаа. Монголд нэг баагий тэгээд явж байх юм бол эхний 1,2 үйлдлийнх нь дараа л захын нэг "муу" Монгол цохиод унагачихна байлгүй...

Хичээлийн шинэ жил

2008-09-11T04:16:00.000-07:00

Миний хувьд ч гэсэн хичээлийн шинэ жил эхэллээ. Багш байсан бол оюутан болов. Гэхдээ шавь нартайгаа холбоотой ажиллана гэж бодож байна.

Япон халуун байв. Нарита дээр буугаад сургууль дээрээ чемоданаа чирсээр ирэхэд намайг зохицуулах хүн байсангүй тул хүлээнгээ сургуулийн хажуудах хоолны газар өл залгав. Үэно дээр шинкансэнд суух гэж баахан хайж будилсныг эс тооцвол ерөнхийдөө төлөвлөснөөр байсан юмсан. Уг нь би гэр бүлээрээ суух байр захиалсан ба, тэр нь сургуулийн кампусаас жаахан зайтай өөр газар байсан юм. Гэтэл одоо сууж байгаа хүн нь гарахгүй чирэгдүүлснээс намайг сургуулийн дотуур байранд 10 орчим хоног түр байрлаач ээ гэв. Дотуур байрны өрөөнд өмнө нь байсан индонез ч гэнэ үү айл жоом үржүүлдэг байсан бололтой. Баахан хор энд тэндгүй тавиулаа, бас ч гүй хэдийг түс тас хийлгэв.

Сургуулийн дугуйг зээлдэж аваад үдээс хойш ойрхон дэлгүүр орж нөмөрч унтах хөнжил гудас, даавуу шуувуу авлаа. Маргааш нь нутгийн 2 эгчийг дагаж баахан дэлгүүр хоршоо заалгаж авав, тэнд тийм дэлгүүр байдаг, төдийд ирж тийм юм авбал хямд гэх мэтчилэн үнэтэй зөвлөгөө олныг сонслоо. Ойр зуур хэрэглэх тогоо шанаганаас авахуулаад юу мундахав, 100 еэны дэлгүүрээс л авлаа. Цаашаа хотын захиргаан дээр очиж оршин суугчийн үнэмлэх авахаар бүртгүүлэв. Эгч нар бас л туслав. Хүний нутагт эвтэй байх шиг сайхан юм хаа байхав. Энд удахгүй гурван JDS -ийн монгол оюутан ирэх сурагтай.

Бээжин 2008 олимпийн алтан медалийн тоог хүн амтай харьцуулвал

2008-08-24T02:23:00.000-07:00

No	Улс	Алтан медалийн тоо	Хүн амын тоо	Нэг алтад харгалзах хүн ам
1	Ямайк	6	2,714,000	452,333
2	Бахрай	1	760,168	760,168
3	Монгол	2	2,629,000	1,314,500
4	Эстони	1	1,340,600	1,340,600
5	Шинэ зеланд	3	4,275,100	1,425,033
6	Гүрж	3	4,395,000	1,465,000
7	Австрали	14	21,394,309	1,528,165
8	Норвеги	3	4,778,500	1,592,833
9	Словак	3	5,402,273	1,800,758
10	Словейн	1	2,029,000	2,029,000
11	Латви	1	2,268,000	2,268,000
12	Голланд	7	16,445,000	2,349,286
13	Беларус	4	9,690,000	2,422,500
14	Дани	2	5,489,022	2,744,511
15	Их британи	19	58,000,000	3,052,632
16	Панам	1	3,343,000	3,343,000
17	Чех	3	10,403,136	3,467,712
18	Солонгос	13	48,224,000	3,709,538
19	Швецарь	2	7,637,300	3,818,650
20	Унгар	2	10,043,000	5,021,500
21	Герман	16	82,191,000	5,136,938
22	Финланд	1	5,318,105	5,318,105
23	Румын	4	21,438,000	5,359,500
24	Куб	2	11,268,000	5,634,000
25	Орос	23	141,888,900	6,169,083
26	Украйн	7	46,059,306	6,579,901
27	Итали	8	59,619,290	7,452,411
28	Кени	5	37,538,000	7,507,600
29	Болгар	1	7,640,238	7,640,238
30	Казакстан	2	15,422,000	7,711,000
31	Азербажайн	1	8,467,000	8,467,000
32	Америк	35	304,943,000	8,712,657
33	Испани	5	46,063,000	9,212,600
34	Доминикан	1	9,760,000	9,760,000
35	Тунис	1	10,327,000	10,327,000
36	Белги	1	10,584,534	10,584,534
37	Португали	1	10,623,000	10,623,000
38	Франц	6	64,473,140	10,745,523
39	Канад	3	33,354,500	11,118,167
40	Хойд солонос	2	23,790,000	11,895,000
41	Польш	3	38,115,967	12,705,322
42	Зимбаб	1	13,349,000	13,349,000
43	Япон	9	127,690,000	14,187,778
44	Камерон	1	18,549,000	18,549,000
45	Этиоп	4	79,221,000	19,805,250
46	Аргентин	2	40,301,927	20,150,964
47	Хятад	51	1,325,693,000	25,993,980
48	Укбекистан	1	27,372,000	27,372,000
49	Тайланд	2	63,038,247	31,519,124
50	Мексик	2	106,682,500	53,341,250
51	Бразил	3	187,529,000	62,509,667
52	Иран	1	70,495,782	70,495,782
53	Турк	1	70,586,256	70,586,256
54	Индонез	1	231,627,000	231,627,000
55	Энэтхэг	1	1,137,087,600	1,137,087,600

Дэлхийн 1 номерийн боксчин

2008-08-24T00:22:00.000-07:00

Дахин нэг олимпийн аврага төрлөө. Бээжингийн олимпийн дэвжээн дээр Бадар-Уугантай эн тэнцүү тулалдах ширэн бээлийтэн үнэхээр байсангүй.
Бадар-Ууган	15:4	VALDEZ(Мексик)
Бадар-Ууган	9:2	NEVIN(Ирланд)
Бадар-Ууган	15:2	IKGOPOLENG(Боцван)
Бадар-Ууган	15:2	GOJAN(Молдав)
Бадар-Ууган	16:5	LEON ALARCON(Куб)

Байрны зээл хөөцөлдөхдөө хэрэглэх файл

2008-08-15T02:28:00.000-07:00

Хэдэн сарын өмнө байрны зээл хөөцөлдөж байхдаа хэрэглэж байсан файл. Бүрдүүлэх материал нь олон учраас мартахгүйн тулд энэ файлыг хэвлэж авчихаад дээр нь тэмдэглээд явж байсан юм. Танд хэрэг болж магад гээд хуваалцаж байна.

Байр хөлслөхдөө хэрэглээрэй

2008-08-15T02:13:00.000-07:00

Сая хэрэгтэй хэрэггүй файлууд хогийн сав руу шидэж байгаад өмнө хэд хэд хэрэглэж байсан файлаа оллоо. Байр хөлсөлж суухад сонины зар шүүрдэхийн хажуугаар сонирхож байгаа байрнуудынхаа орцны үүдэнд цаасан дээр бичээд наах нь өгөөжтэй байдаг. Танд хэрэгтэй бол эндээс аваарай.

Бээжингийн олимпоос Түвшинбаяр алт авлаа

2008-08-14T06:04:00.000-07:00

Бидний хүсэн хүлээсэн мөч ирж Н.Түвшинбаяр маань Монгол Улсын Олимпын анхны алтан медалийг авлаа.

Монголчуудын бахархал болсон Түвшинбаяртаа баяр хүргэе! Энэ бол үеийн үед дурсагдах алтан мөч байлаа.

Бид дахиад олон олон олимпийн медаль авах болноо, Урагшаа Монголын баг тамирчид аа!

Гарч баяраа тэмдэглэцгээе, талбай дээр уулзацгаая!

Хайран юм

2008-08-13T00:29:00.000-07:00

Яг одоо Гавьяат тамирчин Гүндэгмаа маань Бээжингийн олимпийн 25-метрийн эмэгтэй гар бууны төрөлд мөнгөн медалийн болзол хангалаа. Хүн болгон л баярлаж байгаа байх. Би ч гэсэн. Гэхдээ л алтан медаль авах бүрэн боломжтой байсныг нь бодохоор өөрийн эрхгүй хайран юм гэж харамсаад болохгүй энд бичиж байна. Хагас финалд 590 оноо буюу олимпийн рекордыг давтсан юм. Харин финалд 202.2 оноо авчлаа. Харин хятадын тамирчин хагас финалд 585 буудаад, финалд 208.4 авч манай тамирнаас 1.2 оноогоор илүү болсноор алт авав. Маш их харамсаж байгаа зүйл бол Гүндэгмааг 3 дахь 5-н сумаа буудаж эхлэх үед буу нь гацсан явдал. Үүнээс болоод тамирчин маань 3 дахь 5-н сумныхаа 3-ийг нь 9 -рүү буудаж хятадын тамирчинд гүйцэгдсэн. Маш харамсалтай, хайран юм. Монгол Улсын анхны олимпын алтан медаль байх байсан гэж бодохоос... Хэрэв тэр бууг зохион байгуулагчид буюу хятадууд бэлддэг бол тэд нар зайлшгүй буунд нь нэг юм хийсэн байх гэж бодож байна. Хэрэв буугаа өөрсдөө бэлдсэн бол манайхан олигтой буу аваад өгчихгүй дээ... Бүр ч харамсалтай...

За яахав, ямар ч байсан бид медальтай боллоо. Тамирчиддаа амжилт хүсье! Анхны медалийг авч салхийг хагалсан Гүндэгмаадаа баярлалаа. Тэмцээн дуусаагай байна, Урагшаа Монголчуудаа!

JICE JDS ийн тэтгэлэгт хөтөлбөр ба хувийн компани

2008-08-11T23:35:00.000-07:00

Японы Засгийн Газрын тэтгэлэгт хөтөлбөрөөр жил бүр 20 орчим монгол залуу Япон улс руу явж мастер доктороор сурдаг. Монгол Улсын хүний нөөцийг хөгжүүлэх зорилготой Япон Улсаас үзүүлж буй маш хэрэгтэй тусламж гэж боддог.

Энэ хөтөлбөрт хамрагдах хүсэл сонирхолтой залуус жил ирэх тутам нэмэгдэж байна. Хоёр удаа шалгалтанд нь ороод унасан хүний хувьд туршлагаасаа хуваалцахаар шийдлээ. Ингээд би хувийн компанид ажилладаг, математикын мэргэжлээр МУИС МКС-ийг төгсөөд одоог хүртэл програм хангамжийн чиглэлээр 3-дахь компанидаа(MCS -> Mobicom -> USI) шилжин байгаа гэдгээ хэлье.

2005, 2007 онуудад өрсөлдөөд 2-ууланд нь тэнцээгүй. Тэнцээгүй байж ямар туршлагаа хуваалцдагийн гэж хэлэх хүн байж болох, гэхдээ ямар ч байсан Японы нэр хүндтэй сургуульд сурахаар болсон юм.

Ерөнхийдөө элсэлт бол хагас жил орчим үргэлжлэх хэд хэдэн даваатай процесс. Даваа болгон дээр хүмүүс цөөрсөөр эцсийн шалгаруулалт гэхэд яг явах хүмүүс үлдэнэ.

Нэгийн даваа. Мэдээж та юун түрүүнд бүх шаардлагауудыг нь хангасан байх ёстой. Тийм бол веб сайт дээрээс бүх шаардлагатай форм, аппликэшнүүдийг нь татаж аваад бөглөнө. Сургууль болон ажилладаг газраасаа тодорхойлолт хийлгэж авна. Сургуулиасаа тодорхойлолт авахдаа аль болох том албан тушаалтай, доктор, профессор хүнээр гаргуулж аваарай. Миний хувьд эхнийхэд нь диплом удирдсан багшаараа, дараагийн удаад деканаараа тодорхойлолт гаргуулсан. Аль аль нь доктор профессор л доо. Энэ даваанд тунаж үлдэхийн тулд хамгийн гол нь эссэ. Яагаад японд сурах болсон, юу сурах, сурсан дараагаа юу хийх, тэр хийх юм чинь ямар ашигтай, ямар зорилготой гэх мэт зүйлсийг тодорхой тусгах хэрэгтэй. Бас ер нь аль ч шатанд харгалзаж үздэг зүйл бол мэдээж цаад байгууллага. Чи улсын байгууллага, сургууль, том банк зэрэгт ажилладаг бол давуу тал гэж үзээрэй.

Хоёрын даваа. Хэлний шалгалт өгнө. Миний хувьд англи хэлээр өгч байсан. TOEFL ийн 500 оноо орчмын шалгалт гэжугаа. Та урьд нь TOEFL өгөөд сертификатыг нь авчихсан байсан ч өгнө. Гэхдээ урьд нь өгч байсан хүн айлтгүй давна гэж бодож байна. Учир нь миний хувьд урьд нь өгч байгаагүй, өмнө нь 7 хоног орчим ажлын хажуугаар дүрэм жаахан харж сонсгол хийж байгаад ороход тэнцсэн. Тэнцсэн ч танд сертификат энэ тэр өгөхгүй, ийм тийм оноо авлаа ч гэж хэлэхгүй. Тэнцсэн, эсвэл тэнцээгүй л гэж хэлнэ.

Гурвын даваа. Профессортой хийх ярилцлага. Чиний сонгосон сургуулиас чинь профессор ирж ярилцлага хийнэ. Намайг ярилцлагад орж байхад эхнийхэд нь Palace зочид буудалд, дараань Kempinski зочид буудалд болж байсан. Профессортойгоо англи хэлээр ярилцана, өөрөөс чинь хэд хэдэн асуулт асуух байх. Асуултуудад тайван, итгэлтэй, үнэн хариулах хэрэгтэй. Зарим зүйлийг шаардлагатай гэж үзвэл асуугаагүй ч гэсэн нэмж ярьж болно. Профессор мэдээж өөрийн чинь эссэ дээр бичсэн зүйлтэй холбоотой юм асууж магадгүй. Гэхдээ бичсэн юмаа хэт их гүнзгийрүүлж нуршаад хэрэггүй биз. Эхний ярилцлага дээр надаас ямар газруудад ажиллаж байсан, сургууль төгсөхдөө диплом хамгаалсан сэдвийн тухай сонирхож асууж байсан. Гэхдээ профессор маань математикийн хүн биш байсан учраас олигтой яриа өрнөөгүй. Дараагийн удаа ярилцлагад ороход хийж байсан ажлийн тухай нилээн асуусан учир нь тэр профессор мобайл, wireless зэргээр мэргэжсэн байсан юм байна лээ. Эндээс дүгнэж хэлэхэд болж өгвөл ярилцлага хийж байгаа профессорын хөндсөн сэдвийн талаар мэдлэгтэй байж байвал ярилцлагад үнэлэгдэж чадах болно.

Дөрвийн даваа. Энэ бол сүүлийн даваа. Япон Монгол нийлсэн том том албан тушаалтай болов уу гэмээр 10 орчим хүмүүсээс бүрдэх комисстой ярилцлага хийнэ. Энэ даваанд тэнцсэн бол бараг ок л гэсэн үг гэхдээ, тэхдээ мэдээж хасаж мэднэ. Ямар шалгуураар хасдаг нь ерөнхийдөө ойлгогдсон. Хувийн компанид ажилладаг бол шалгарч үлдэх магадлал нь бага. Учир нь тэр комист сууж байгаа яамны хүн бол төрийн байгууллагын хүн л явуулахыг бодно. Шал утгагүй асуултаар унагах гэж оролдоно. Хаана ажилладаг, хаана ажиллаж байсан, төгсөж ирээд юу хийхэв гэсэн сэдвээр л ярилцах болов уу.

Дүгнэлт

2005 онд 3 ийн даваанд унасан. Профессортой боломжийн ярилцсан боловч тэнцээгүй.
2007 онд сүүлийн даваандаа унасан. Яамны албан тушаалтан намайг явуулснаас ямар нэг улсын байгууллагын хүнээ явуулсан нь дээр гэж бодсон байх.
JDS ийн сайт дээр хувийн байгууллага төрийн байгууллага 2 -ийг ялгаж үзэхгүй гэсэн байдаг ч, бодит байдал дээр тэр нь хэрэгждэггүй. Үүнийгээ ойлгосон уу яасан, энэ жил JICE JDS -ийн тэтгэлэгт хөтөлбөр олон нийтэд нээлттэй зарлагдаагүй, зөвхөн төрийн байгууллагуудаас сонгон шалгаруулах юм гэсэн. Тэр нь ч дээр биз.

Соц нийгмийн үед юм болгоныг дээрээс хувиарладаг байсан. Жишээ нь амралтын почоонк(путёвка) -ийг дээрээс хуваарилаад, тэрийгээ байгууллага нь сайн ажилтандаа, эсвэл сайн биш ч удаан ажилласан хүндээ, эсвэл ажилтнаа өөр тийш алдахгүйн тулд шагнал байдлаар өгдөг байв. Шагналаар олдсон почоонкыг хүн тэгсхийгээд л өнгөрөөнө, хөлс хүчээрээ олж авсан бол утга учиртай өнгөрөөнө. Уг нь залууст их хэрэгтэй хөтөлбөр юм сан, почоонк л битгий болчихоосой.

Хүн яагаад хөгширдөг вэ?

2008-07-22T19:01:00.001-07:00

Хүн төрөх, хөгшрөх, өвдөх, үхэх нь үнэн.
Буддын сургаалиас

Хүн төрсөн л бол яагаад заавал хөгширдөг, өвддөг тэгээд үхдэг юм бэ? Яавал хөгшрөхгүй залуу байх бол? Энэ тухай саяхан нэг нэвтрүүлэг үзсэн юм. Ер нь хүний хөгширдөг гол шалтгаан нь хүчилтөрөгч гэнэ. Хүчил төрөгч нь асар их эрчим хүчний нөөц бөгөөд хүн түүнээс энерги авахын хажуугаар чөлөөт радикалуудыг үүсдэг бөгөөд, тэдгээр чөлөөт радикалууд хүний эд эсүүдийг гэмтээдэг ажээ.

Тэгэхлээр хүн хир их хүчилтөрөгч зарцуулна, төдийчинээ хурдан хөгширнө. Уулынхан яагаад урт насладагийн нэг нууц нь энэ байж болох талтай, яагаад гэвэл өндөрлөг газарт агаар сийрэг, сийрэг агаараар амьсгалахад бага хүчилтөрөгч биед нэвчнэ гэсэн үг.

Эндээс нэг зөрчил гарна. Спортоор хичээллэх нь зөв үү, буруу юу гэж... Эрүүл, залуу байя гэвэл спортоор хичээллэ гэдэг. Спортоор хичээллэх үед хүн жирийн үеээсээ илүү их энерги зарцуулна, хүчилтөрөгч их шатаана. Тэгэхээр илүү хурдан хөгшрөх юм бишүү?

Ер нь бол биеийн хүч их шаарддаг спортоор хичээллэдэг байсан хүмүүс нээх урт насалдаггүй байх гэж таамаглаж байна. Харин тогтмол хөнгөн чанарын спортоор хичээллэх тустай. Тогтмол спортоор хичээллээд байвал бие махбодь маань бага хүчилтөрөгчөөр ажиллаж сурна. Жишээ нь тамирчин хүн жирийн хүн 2 гүйхэд тамирчин нь бага амьсгаадна гэдгээс тамирчин хүн бага хүчилтөрөгч зарцуулж чадаж байнаа гэсэн мөрдлөг гарна.

За тэгээд бусад хөгшрөлтөд нөлөөлдөг өчнөөн л зүйл байдаг байх. Тэдгээрийн ихэнх нь хөгшрөлтийг хурдлуулахаас биш, удаашруулах нь ховор. Зарим хоол хүнс, ялангуяа жимс ногоо хэрэглэх нь хөгшрөлтийг удаашруулах үйлчилгээтэй байж магадгүй.

Бидний амьдралыг хором тутам тэтгэгч хүчилтөрөгч бол биднийг хором хормоор хөгшрүүлэгч гол хүчин зүйл ажээ.

Хаашаа зүтгэнэ вэ?

2008-07-17T22:12:00.000-07:00

Би програм зохиодог. Ажил дээрээ 2 компьютер, гэртээ 1 компьютер хэрэглэдэг. Ажилдаа автобусаар, заримдаа таксигаар явна. Эхнэр, хүү, охинтойгоо ам бүл дөрвүүлээ. Манайх компьютерээс гадна хөргөгч, зураг, пилээтэгтэй. Тог цахилгаан, халуун хүйтэн усанд сар 30-50 төгрөг төлдөг. Бусдын л адил сайхан амьдралын төлөө өдрийн бор хоногтоо өөртөө зав өгөлгүй зүтгэдэг.

Хүрээлэн буй орчин маань сүүлийн хэдэн жилийн дотор өмнөх хэдэн зуун жилд байгаагүйгээр өөрчлөгдөж тэрэнд нь хүмүүн төрөлхтөн голлох үүрэг гүйцэтгэж байнаа гэж их ярьж байна. Энэ янзаараа цааш үргэлжлэх юм бол бидний үр хүүхэд гол мөрөн гэж юу байдгийг ч мэдэхгүй болж магадгүй гэдэг нь ортой.

Тэгвэл бид яах ёстой гэж? Хөгжил дэвшил л энэ өөрчлөлтүүдийг авчирч байна шүү дээ, эргээд бид хүй нэгдлийн үе рүүгээ буцах юм уу гэх хүн олон байдаг. Надад заримдаа хөдөө очоод уулын нэг аманд байшин бариад амьдрахад юу нь болохгүй байхав гэж боддог үе бий. Санаа амар, эрүүл саруул, бодож санах юмгүй шүү дээ. Даан ч, хэрэв хүн болгон дуртай газраа очоод орон гэр бариад амьдрах юм бол түлээ түлшнийх нь хэрэгцээг ой мод нь хангаж дийлэхгүй, ан амьтан ч улам цөөрөх биз. Тэгэхээр энэ шийдэл нэг л биш байна. Иймд нэгэнт ирчихсэн байгаа энэ хөгжлийн замаасаа ухрах боломжгүй гэдэг нь үнээн.

Харин түүний оронд өөрөөр амьдарцгаая. Тухайлбал түлш бага зарцуулдаг машин унааг эрхэмлэх, тог цахилгаан бага хэрэглэдэг гэр ахуйн хэрэглэлийг үйлдвэрлэх, бүр цаашилбал сэргээгдэх эрчим хүчний нөөцөөр ихэнх хэрэглээгээ хангадаг болох гэх мэт. Байгаль орчинд яавал хор хохирол багатай вэ гэдгийг сайтар тунгаагаад, түүнийгээ аж амьдралдаа мөрдөцгөөе гэсэн зарчмаар амьдардаг хүмүүс дэлхий дээр олон болжээ.

Би өөрийн мэргэжил дээрээ зарим жишээг дурьдах гэж байна.

Компьютер дээр суулгах үйлдлийн системээ сонгохдоо болон тохируулахдаа хүчин чадал аль болох бага шаарддаг байлгах нь зөв. Хурд хүч шаардсан виста мэтийн үйлдлийн систем бол орчинд хортой. Саяхны тооцоогоор дэлхий дээр байгаа компьютерүүдийн зарцуулж байгаа эрчим хүч нь нийлбэр дүнгээрээ санаанд багтамгүй их болон өсч байгааг харуулсан байсан.

Дээр үед(гэдэг нь хэдхэн жилийн өмнө) компьютерийн хурд хүч бага байхад санах ой болон тооцоолуурын үйлдлийг хэмнэсэн оновчтой програм зохиох нь зайлшгүй шаардлага байсан, харин одоо бол тэгэх шаардлагагүй болчихож, компьютер маань барагийн муухан бичсэн програмыг ажрахгүй ажиллуулаад байх хүчин чадалтай болж дээ гэж зарим хүн ярьдаг. Тэгж бодож байгаа бол та тааруухан програмчин гэдгээ харуулаад зогсохгүй, байгаль орчноо, ирээдүйгээ хайхрахгүй байна гэсэн үг.

Вэб дизайны хувьд жишээ нь, болж өгвөл бараан дэвсгэр өнгийг сонгох нь зөв байх. Учир нь компьютерийн дэлгэцнээс цацаргах энерги нь цайвар болон хурц тод өнгүүдээс бага боловуу. Тэгээд ч дэлгэцэнд гамтай(миний хувьд тэгж бодож хийсэн вэб даан ч байхгүй).

Дэлхий маань 5 тэрбум жилийг наслажээ. Цаашаа ч мөн тэр дайны насыг наслана гэлцдэг. Хүмүүн төрөлхтөн маань соёл иргэншлийг үүсгээд 5000 жил л өнгөрч байна. Бид цаашаа хэд наслах бол? Бид хаашаа зүтгэнэ вэ?

Нэр

2008-06-22T23:34:00.000-07:00

Би бол Хөх маахай овогт Лхагвагийн Очирхуяг. Хөх маахай гэдэг овгийг аав маань сонгосон юм. Анчин хүн учраас маахай гэж нас бие гүйцсэн баавгайг хэлдэг энэ үгийг сонгосон нь учиртай. Уг нь нас бие гүйцсэн эр баавгайг шар маахай гэдэг юм гэсэн. Тэгээд хөх монгол гэдэг билэгдлээ бодож шарыг нь хөхөөр солиод одоо манай аавын хоёр эгчийн хүүхдүүд, бас бид бүгдээрээ хөх маахай овогтынхон. Намайг эхнэр хааяа маахай гэж өхөөрддөг юм. Би тэрэнд нь дуртай.

Миний өөрийн нэрийг анх аав маань намайг гарахаас өмнө Хончир гэж өгөхөөр сонгочихсон байсан гэдэг. Энэ нь дээр үеийн нэг баатрын нэр юм гэнэлээ. Тэгээд би ч гарч нэрээ ч авч. Тэгсэн уйлаад болохгүй болохоор нь ламд үзүүлсэнд нэр нь хүндчихэж гэж оношлоод, Очирхуяг гэдэг нэртэй болчихсон гэсэн. Тэгэхээр миний нэрийг лам багш өгсөн болж таарч байгаа юм. Тэгээд дүү нарыг маань Өлзийхуяг, Өлзий-Очир, Очирмаа гээд миний нэрнээс гаргаад авчихсан. Дахиж лам дээр очиж нэр сонгуулахгүй амар байсан биз нэг талаасаа.

Манай аав ээжийн нэрсийг хэн өгсөнийг бүү мэд лам өгсөн байж болзошгүй нэрнүүд л дээ ер нь. Аавын нэр бол их энгийн Лхагва гэж. Ээжийг Гоожидмаа гэдэг. Ээжийн нэр бол ховор байхаа. Ээжийг аав маань Гоожоо, эсвэл зүгээр л Жо гэдэг юм. Ээж аавыг Лха гэдэг. Өвөө эмээ нарыг Лувсандагва, Цэндсүрэн, Энэбиш, Бадамгарав гэдэг. Дараа би энэ хүмүүсийн тухай тусад нь бичих учраас нэрсийнх нь тухай азная. Нэг сонин нь манай эмээгийн эмэгтэй дүүг Бандидмаа гэдэг. Энэ нэр нь монголд ганц байдаг нэр гэсэн.

Эргээд өөрийн гэр бүл рүү орьё. Эхнэрийг минь Төхөм овогт Даваахүүгийн Идэрзаяа гэдэг. Төхөм гэдэг нь газрын нэр. Эхнэр маань гоё нэртэй гэж боддог. Тэр үед хүмүүс хүүхдүүддээ нэг хэвийн адилхан нэр өгдөгийг болиулах зорилгоор нэрний жагсаалт гаргаад шинэ төрсөн хүүхдүүдэд өгч байсан юм гэсэн. Тэгээд Төв Аймгийн Бүрэн сумын эмнэлэгт манай эхнэрийг төрөхөд нь л өгчихсөн нэр юм гэнэ лээ. Би болоод ойр дотныхон нь бүгд Заяа гэж дууддаг, найзууд нь Идэрээ гэдэг юм. Нээрээ эхнэрийг эх барьж авсан эмч нь надтай амидаа гэсэн. Намайг ойр дотныхон Очко, ажлынхан Очироо, зарим найзууд Очки ч гэж дуудаг. Би эхнийхэд нь дуртай.

Хүүг маань Эрхэс гэдэг. Энэ нэрийг өгнө гээд төрөхөөс нь өмнө л бодчихсон байсын. Ээж нь харин Чингүн гэдэг нэрийг сонгосон байсым. Намайг японд байх үед хүү маань төрж удалгүй мэйлээр төрөөд 7 хоногтой үеийнх нь зураг ирсэн юмдаг. Тэгэхэд яагаад ч юм, хөлийнх нь ул биеэндээ арай ахадсан том тэгээд их майга харагдаж билээ. Одоо хир нь ээж нь миний матига хөлтэй хүү гэж өхөөрддөг юм. Би тэр зургаа хараад бамбарууштай адилхан нь ч юм шиг санагдаад миний бамбаруу гэснээ тэр нь Бамбуу болоод одоо хүртэл Бамбуу гэж дууддаг. Харин өвөө эмээ нь(манай аав ээж) Ачуна гэдэг юм. Анхны ач нь болохоор тэр л дээ. Өвөө нь харин хүүд Аадар гэж нэр өгөх гэж дотроо битүүхэн горьдож байсан юм гэсэн. Учир нь хүүг төрөх үед бяцхан аадар орсон гэнэ лээ.

Охин маань Марал. Эхнэрийн бодож олсон нэр. Бас л уламжлалаа дагаад ахынх нь нэртэй уялдуулсан хэрэг. Марал гэж од шүү дээ. Ахиж хүүхэд гаргавал Мичид гэж нэр өгнө гэж ярьдаг юм. Охиноо бид 2 өхөөрдөөд Жөбөөк гэдэг. Учир нь хошуу нь багадаа жөмбийсөн хэлбэртэй байсын.

Нэрний тухай гэвэл ийм түүхтэй.

FusionMan

2008-05-18T05:26:00.000-07:00

Энэ нөхөр яг миний мөрөөддөг зүйлийг биелүүлчихэж.

Өвөрмөц буудал

2008-05-17T04:43:00.000-07:00

Дүү өвөө хоёртойгоо онгоцны буудлийн урсдаг шатаар дээш гарч явах юм. Өвөө маань япон орох ажилтай, харин бид хоёр яагаад ч юм өвөөг дагаад явж байна. Тэр онгоцны буудал миний бага насаа өнгөрөөсөн хөдөөний жижиг тосгонд саявтархан баригдсан бололтой. Баригдах баригдахдаа манай өвөөгийн хуучин хашааны ойролцоохон баригджээ. Онгоцны буудал маш том бөгөөд онгоцнууд тал талаас нь зогсоо зайгүй ирж бууна, ниснэ. Онгоц буудаг зурвасууд буудлыг тойроод өч төчнөөнөөрөө байрлахдаа лав л 2-оос 3 давхар тавцангууд дээр давхарлан байрлах аж. Би лав одоо хүртэл ийм онгоцны буудал байдаг тухай сонсож байсангүй.

Ингээд бид очих ёстой хаалган дээрээ ирлээ. Бидний онгоц ч ирж явна гэнэ, суух цаг боллоо. Тэгтэл тэр онгоц буудал дээр буухгүй, буудлын яг дээгүүр өнгөрөх үед биднийг доороос нь том тавцан дээрээс дээш харваж орхих юм гэнэ ээ! Нээрээ л бидний жижиг гэрийн буурьний хэмжээтэй задгай тавцан дээр аваачиж зогсоов. Мэдээж хэрэг гайхаж сандарсан гэж жигтэйхэн, - Энэ чинь юу болж байнаа, бид яаж тэр онгоцонд чинь... гээд асууж эхэлтэл, -Зүгээр ээ, та нарыг онгоцонд ойртонгууд цаанаас нь сороод авчихдаг юм гэв. За тэгээд, өнөөх тавцан чинь дээшээ асар хурдтай хөдөлж, бид хэдийг дээш нь харваж орхив оо.

Дээшээ хөөрч явтал ашгүй онгоцны гэрэл харагдаж эхэллээ, Гэвч харамсалтай юм болж онгоц хэт өндөр дээгүүр ниссэн үү, эсвэл биднийг арай сулхан харвачихсан уу, бид онгоцонд сорогдтолоо ойртож очиж чадаагүй байтал буцаад доошоо унаж эхэллээ шүү! Онгоцны буудал тодроод газарт юу юугүй унах нээ. Ашгүй өвөө хаанаас ч юм том брзент гаргаж ирээд бид гурав тал талаас барьж дэлгэн шүхэр хэлбэртэй болгов. Бид зөөлөн газардлаа. Өвөөгийн өвсний хашаанд буусан байх юм. Өвөө маань, -Ямар хариуцлагагүй нөхдүүд вэ? Хоцроох нь байна шүү!, одоохон гурвуулаа буцаж очоод өөр онгоцонд сууъя гэв.

Жандармууд

2008-05-11T05:22:00.000-07:00

Ойрдоо ер нь юм хумны үнэ ч өсөөд байгаагаас тэр үү хүн болгон л дарамттай байх шиг байна. Цагдаа нараа жаахан цалингий нь нэммээр байнаа. Төрийн байгууллагынханы цалинг худлаа баахан нэмчихээр юмны үнэ дагаад худлаа баахан өсөөд байх шиг байдаг, тэгэхээр нэмээд ерөөсөө хэрэггүй ч юм шиг. За тэр ч яахав, экономикс энэ тэр сайн мэдэхгүй болохоор илүү үг дэмий унагаад хэрэггүй биз. Энүүхэнд тохиолдсон 2 явдлыг дурдсу.

Саяхан манай нэг хамаатан банкинд байсан мөнгөө хулгайд алдчихсан юм. Өөрийнх нь өмнөөс нэг хүн банкаас очоод л мөнгийг нь аваад явчихсан гэжугаа. Тэгээл яав ийв болоод л бараг сар шахам хөөцөлдөж байж мөнгөө олж авсан л даа. Мэдээж энд хохирогч ямар ч буруу байхгүй. Банк буруутай гэдэг нь ойлгомжтой. Үүнийгээ ч мэдээд -"Таны мөнгийг бид гаргаж өгнөө, гэхдээ та эхлээд цагдаад бүртгүүлж шаардлагатай бичиг баримтуудыг бүрдүүлэх хэрэгтэй" гэж банк хэлсэн байна. Ах нар тэгтэл яав? Хулгайчийг олохын тулд юу ч хийхгүй байгаа мөртөө гар хараад нөгөө бичгийг нь өхгүй гэдийчихэж байна гэсэн.-Нэг.

Дараавтар нь би микронд чихээд оройхон гэрээдээ явж байтал яг Тасганы овоон дээр өнөө муу микрийг чинь эрээн модтой жандарм зогсоочдийм байнаа. -Бичиг баримтаа шалгуул!, Яагаад нугасандаа хүн чихсэн? Хүмүүсээ бүгдийг нь буулга гээд л бараг 20 минут зогсоов. Микронд суусан бидний буруу бишдээ, тасганы овоон дээр аль аль тал руугаа буудал хүртэл нилээн зайтай газар зорчигчдийг буулгаж шийдгэдэг тэр цагдаа чинь харин яасан овоо муу жандарм бэ айн? -Хоёр.

Бүтэлгүйтэл

2008-01-06T19:19:00.000-08:00

Үгээ хэлэв, үхэр цамыг харайв. ХААН банкны картаас цалингаа авдаг ухаантай юм. Өнөөдөр гэнэт мөнгөний шаардлага гараад ойролцоо байдаг хаан банкны төвийн дэргэдэх АТМ-рүү картаа шургуулваа,.. байдгүй тэгсэн чинь: "Уучлаарай манай АТМ түр ажиллахгүй байгаа тул..." -гээд бичиг гарч байна. Ер нь эдний энэ АТМ -үүд нь байнга л түр ажиллахгүй болчихдог юм. Ийм түр зуурын байснаас зүгээр л бүр ажиллахгүй болгочихвол амар санагдлаа. Бас тэгээд ихэнх дэлгүүр хоршоонд эдний энэ хогийн ялтасыг нь уншдаггүй л дээ...

За тэгээд тэллэр дээр нь баахан баахан оочирлов, нэг хүн дээр бараг 20 минут болчоод байх шиг.. Тэгснээ, санаанд ороогүй байтал:
-Иргэний үнэмлэх бичиг баримтаа үзүүл гэж байна.
-Ажил дээр шаардлагатай болоод үлдээчихсэн болохоор байхгүй гэдгээ хэлэв. Тэгсэн,
-Тэгвэл ямар ч арга байхгүй гэжийнэ.
-АТМ ээс мөнгө авахад бичиг баримт шалгадаггүй биз дээ. Энд болохоор яагаад заавал шалгах гээд байгаа юм гэсэн,
-Тэр чинь автоматаар шалгачихдаг гэж байна. Учрыг ойлгосонгүй. Уг нь өмнө нь сүрхий гарийн үсэг энэ тэрийг маань бүртгэж аваад л байсан. Тэрэнтэйгээ ядаж харьцуулаад шалгачихаж болдгүйн байхдаа. Ийм байвал карт гэж хөгийн ялтасаар хүн хуурах хэрэг байна уу? Эднийхээс картаар цалин авахдаа ууг нь цалингийн зээл энэ тэр авахад амар байх болуу л гэж горьдсийм. Тэгсэн тийм ч юмгүй, зээл авах гэж баахан л чирэгдэлтэй юм байлээ. Тэгснээс гадаадад байгаа эгчээсээ зээлсэн хурдан байгаа юм даа. Уг нь би картнаасаа тодорхой хязгаартайгаар шууд зээл авчдаг бол амар сан. Балансаа шалгахад хасах дүнтэй л гарна биз. Хасахын ардах тоо нь тэхдээ миний сард авдаг цалингаас ихгүй ч байдаг юм уу гэх мэтчилэн үйлчилгээ байж болмоор л юм. Тиймэрхүүхэн боломжыг олгодог банк байдаг бол зааж өгөөрэй, таминь.

Бүгдээрээ сайтын тухай

2007-10-23T20:50:00.000-07:00

Бүгдээрээ.мн сайтыг мэднэ л биз дээ. Иргэний сэтгүүл зүй гээд байгаа тэр чинь шүү дээ.

Саяхан хүн болгон иргэн сэтгүүлч болох боломжтой боллоо гээд л баахан бичсэн байна. Уг нь анхнаасаа л тийм зорилго юм байх гэж бодсон(угаасаа блог гэж юм гарч ирсэнээр хүн болгон л сэтгүүлч болох боломж бүрдчихсэн л дээ). Гэхдээ анх бол бүгдээрээ сайт нилээн хаагдмал маягаар эхэлсэн. Манай монголчууд нэг юмыг хийхээрээ хаагдмал, хязгаарлагдмал, өөртөө эзэмших зангаа тавьдаггүй тэр л хэвээрээ. Тухайлбал, бүгдээрээ сайтад коммэнт үлдээхийн тулд заавал гишүүн байх шаардлагатай гэнэ, өөрөөр хэлбэл бүртгэгдсэн байх шаардлагатай. Гэтэл алдартай блог сайтууд тэгдэггүй шүү дээ, хэнбугуай ч коммент үлдээж болдог. Бас нийтлэгч болохын тулд бүгдээрээгийн нийтлэгчдээс хэд хэдэн хүний дэмжлэг авах шаардлагатай, өөрөөр хэлбэл тэднийг таньдаг байх ёстой! Явцуу л сэтгээд байна даа. Харин саяханаас тэр шаардлагаа сулруулсан гэсэн.

Би үүнийг яагаад бүгдээрээ дээр коммэнт байдлаар үлдээгээгүй шалтгаан нь энэ л хаалттай байдлаас болсон юм. Яасан гэхээр, бүртгүүлээд орох гэтэл миний мэйл хаягаар өмнө нь бүртгүүлчихсэн байна гэсэн алдаа гарч байна, тэгэхээр нь нууц үгээ мартсан гэдгээр нь ороод мэйл хаягаа оруулсан чинь ийм мэйл хаяг бүртгэгдээгүй гэж байхийн. Ингээд бүртгүүлэх боломжгүй болсон. Anonymous -аар коммент үлдээж болдог байсан бол амар байхгүй юу.

Уг нь их дажгүй санааг(угаасаа блог гэдэг юмыг ч гарахаас өмнө байсан л зүйл) хэрэгжүүлсэн боловч, хаалттай л сэтгээд байна даа. Жаахан нээлттэй байна шүү нөхдөө, амжилт хүсье.

Цалингийн зээл

2007-10-22T18:55:00.000-07:00

Дээхнэ ломбардны тухай бичиж байсан билээ. Хэрэглээний зээлийн үйлчилгээний бас нэг арай боловсронгуй хэлбэр бол цалингийн зээл. Ломбарднаас арай хүүгээр бага, барьцаа энэ тэр гэхгүй. Харин цалингийн зээл авахын тулд мэдээж тогтмол цалинтай байх ёстой. Цалингийн зээлийг банкууд бараг цөм л өгч байгаа ч, хүү нь янз бүр юм байна. Хас банкийг арай боломжын юмуу гэж бодоод, тоочиглочихоод байгаа юм. Хэн нэгэн цалингийн зээлийн талаар туршлагатай этгээд энийг уншвал зөвлөгөө өгөөрэй. Их баярлана шүү.

Мэргэжлийн тухай

2007-10-18T19:49:00.000-07:00

The world is divided into people who do things, and people who get credit.
Try, if you can, to belong to the first class, there is far less competition
-- Dwight Morrow

Хүмүүсийг хоёр ангилж болно; Эхний бүлгийнхэн нь хийж бүтээгчид, Нөгөө бүлгийнхэн нь тэрнээс хувь хүртэгчид. Харин чи болж өгвөл эхний бүлэгт багтах хэрэгтэй, учир нь тэнд хамаагүй өрсөлдөөн бага.

Тухайлбал тогооч, оёдолчин, тариачин, барилгачин, зохиолч бас програм хангамжийн инженер(миний мэргэжил) гэх мэт хүмүүс эхний бүлгийнх юм. Тэд бүтээдэг, босгодог, хийдэг. Нөгөө бүлгийнхэнд нь нягтлан, шүүгч, прокурор, дарга, наймаачин бас УИХ-ын гишүүн зэрэг хүмүүс орох байх. Бодоод үзвэл яг л тийм. УИХ-д нэр дэвшигчид яаж өрсөлддөг билээ дээ, Шүүгч болох гэж ямар их хахууль өгдөг гэлээ дээ, наймаачид бараагаа зарах гэж яаж рекламддаг гээ. Тэд бүтээдэггүй, бусдын бүтээснийг хүртэх учраас тэгж байгаам. Харин бүтээгчидэд тэгээд байх шаардлага угаас байхгүй. Сайн тогооч хаа ч ажилтай, сайн програм зохиогч хэзээ ч гудамжинд гарахгүй. Нэгдүгээр бүлгийнхэн нийгэмд байнгын эрэлт хэрэгцээтэй. Зарим хөгшчүүл "Нэг юм хийхгүй л бол байж сууж чадахгүй юм" -гээд ярьж байдаг даа, төрөлхийн нэгдүгээр бүлгийн, насаараа тэр амьдралаараа явчихсан учраас тэр. Зарим залуус сурж сурж, бас дахин сурахдаа улс, эх эцгийнхээ мөнгөөр гадаад дотоодод тансаглаад л, сурахдаа хоёрдугаар бүлгийн мэргэжил эзэмшээд, эзэмшихдээ тал дундуур эзэмшээд, цаашаа ажил дээр гараад бас л юу ч бүтээхгүй бусдын бүтээснээс хүртэж явах юм.

Зарим хүмүүс хоёр дахь бүлэгт хэд хэдэн дүрээр оролцож байхад, зарим нь нэг дэх бүлэгт хэд хэдэн дүрээр оролцоно, гэтэл зарим хүмүүс аль аль бүлэгт нь хамаардаг байхын.

Жишээ нь; бөх парламентч, хуульч эдийн засагч, инженер наймаачин, эмч програм зохиогч, тогооч барилгачин гэх мэт байж болох бүх л хослол, гурвалууд бий. Бөх барилдах бол үнэндээ юу ч бүтээхгүй, өөрийгөө баясгана, түмнийг бас баясгана гээд байгаа. Парламентчин бол угаасаа ойлгомжтой. Ингэж хослуулагчид бол супер 2-р бүлгийн хүн болж таарна. Хуульч эдийн засагч бас л тийм, хүмүүсийн бүтээснээс хүртэгч. Инженер наймаачин бол аль аль бүлэгт орчихож байна. Инженер бол 1-р бүлгийнх, гэтэл яагаад 2-р бүлэг рүү орох болов гэхээр янз янзын л шалтаг бий байх.

Би бол нэгдүгээр бүлэгт хамаарна, бас бусад нэгдүгээр бүлгийн хүмүүст дуртай. Бүх хоёрдугаар бүлгийнхэнд дургүй биш л дээ, зүгээр л дуртай биш юм. Тэд нийгэмд зайлшгүй байх ёстой, хүлээсэн үүрэг ч бий. Гагцхүү үүргээ ухамсарлаад, жаахан хүн чанартай байвал л болоо! Бусдыг нь нэгдүгээр бүлгийнхэн хийчихнэ.

Турах арга

2007-10-17T03:59:00.000-07:00

Егөөдөл

Гурав хоногийн өмнө гэрийн урдах мини супэрмаркетаас хорхой хүрээд байхаар нь нэг шпрот(тосонд дарж лаазалсан загас) авсан юм. Тэгсэн маргааш өглөө нь идээд, тэр өдөржингөө гүйлгээд маргааш нь бас гүйлгээд овоо жин хасчихлаа. Эсвэл энэ жил загас идэж болохгүй гэж цагаан сараар зам мөр дээр буусан нь үнэн болж таарав уу, бүү мэд. Ер нь хүн шунал хүслээсээ болж балардгийн жишээ энэ буюу. Бодит шалтгаан нь бол тэр лаазалсан загас ноотой байснаас зайлахгүй. Хэрэв тийм бол турахыг хүсэгч эрхмүүд тэр нэгэн мини супермаркетаас миний авч идсэн шпротыг авч идээд үзээрэй. Хоолоо сойж турсанаас идэж турсан нь хамаагүй эрүүл гээ биз дээ.

Хүүгийн блог

2007-10-10T19:20:00.000-07:00

Би хүүгийнхээ тухай зүйлсийг тусд нь бичихээр шийдсэн юм. Өөрөө бичиж чаддаг болохоороо үргэлжлүүлээд хөтлөнө биз, одоохондоо аав ээж нь л бичиж байгаа. Гэхдээ аль болох хүүгийнхээ нүдээр харахыг хичээх болно. Миний хөөрхөн хүүгийн блог.

Компьютер томограф

2007-10-05T04:37:00.000-07:00

Энэ нь бие эрхтэний дотоод хэсгийг олон хөндлөн зүсэлтээр хардаг нэг ёсондоо рентгэнтэй төстэй эд юм. Рентгэн бол бүхэл хэсгээр нэвт харна, томограф болохоор яг хөдлөн огтлоод зүссэн мэт харуулдгаар давуу. Яаж тэгж хараад байгаа нь ухаанд ч багтсангүй. Манай том том эмнэлгүүдэд бүгдэд л байдаг бололтой. Эх нялхас, Гуравдугаар эмнэлэгт хоёрт лав байдаг юм байна. Нэгдүгээр эмнэлэгт бодвол байдаг биз. Зургаа том хальсан дээр яг рэнтгэн шиг гаргаад өгдөг бололтой, харин эх нялхасынх дискэн дээр бичээд өгч байна. Уг нь авсаархан, бас компьютер дээр янз янзаар харах нь сайхан боловч зарим эмч нар компьютер ашиглаж одоо болтол хэвшээгүй байгаа нь харамсалтай. Тэр эх нялхсын томограф нь дисктэйгээ хамт бичгийн цаасан дээр хэвлээд өгч байгаа боловч, мэдээж тэр яаж шаардлага хангах вэ дээ. Тэгээд хальсан дээр хэвлээд өгөх боломж байнуу гэтэл үгүй гэнэ. Тэгвэл ахиад хэвлээд өг гэсэн 3000 янчаан гэдэг байгаа. Тэр шинжилгээг 55000 мянгаар хийлгэсэн юм шд, ганц бичгийн цаасан дээр хэвлээд өгөхөд юу нь болдоггүй юм бол? Үнэтэй болохоор нь хүмүүс очдоггүй юмуу, ямар учиртайг бүү мэд, тийш нь шинжилгээнд явуулсан эмчдээ 55 мянгынхаа 5 -ыг нь өгдөг гэж дам сонссон. Зар тэр ч яахав. Татаж унасан хүүхэд гэхэд охины шинжилгээ бараг эрүүл шахам гараваа, тархины даралт л байгаа юм байх, тэр ч үнэн, тархины даралттай гэдгийг нь бид нар ч мэдэж л байгаа, өөр ноцтой юм байх вий л гэж эмээгээд байгаа. Ингээд шинжилгээг илүү сайн "уншдаг" гэж дуулаад Гуравдугаар эмнэлэгт Оюун гэж нэг эмч дээр очлоо, хариу нь мөн л адил тархины даралт. Харин тэр эмчид би маш их баярласан. Учраа хэлээд очиход урьдах ажлаа хойш тавьж байгаад хэрэг болгон томографын эмчийнхээ компьютерыг гуйж дээр нь өнөө дискийг харж өгсөн юм. Одоо ч тийм хүн ховор л доо. Эхнэр дээрээ өнөө эмчийн хэлснийг баяртай дуулгадаг хүн очоод муудваа бас. Үзүүлсэн юм бол оношийг нь бичгээр авчихгүй гэж зэмлэж байна, үнэн ч байх. Гэхдээ өөр эмнэлгээс бичиг аваад очихоор хэвтэж байгаа эмнэлэг маань хүлээж авахгүй, аягүй бол дургүйцнэ гэж бодсон хэрэг. Эргэж очоод бичгээ хийлгээд авчихсан, асуудалгүй. Нэг төгрөгний ч төлбөр аваагүй дээ надаас, ер нь мэргэжилдээ ч сайн эмч гэж байна лээ. Тархи толгой нь өвддөг хүмүүс очерлоод л үзүүлнэ. Эхнэр ядаж байхад палатнаасаа утсаа алдсан гэжугаа, яахав өвчин зовлон тохиолдсон үед гарлага гарах сайн гэдэг шд, нэг муу юмны үүдийг хаасан байхыг үгүй гэхгүй. Иймэрхүү байдлаар өнөөдөр ч аяга цай ч уух завгүй гүйлээ. Сая л нэг хоол унд хийж идээд байж байна. Өнөө шөнө тариагүй болохоор охин маань гэртээ ирчихсэн хажууд зураг зураад, сэтгэл ч өөдрөг болчихлоо. Сая нөгөө дискийг гэрийнхээ компьютер дээр гаргаж үзлээ шууд л гарч байна, элдэв програм хангамж шаарддаггүй, шууд autorun програмтай юм байна. Эргүүлж тойруулаад охиныхоо тархийг жаал харлаа, мэддэг юм шиг. Манай эмч нар иймэрхүү дэвшилтэт юмаа хэрэглэж заншмаар юмаа. Зүгээр байхгүй бас тэр томографын програм хангамжыг нь сонжиж л явлаа. Эх нялхсын апаратыг удирддаг програм хангамж нь хальт харсан соларис байх шиг байна лээ. Харин Гуравдугаар эмнэлэгийнх сайн мэдэгдсэнгүй, текст горимоор л ажилладаг эд байна лээ, дээр үеийнх байх. Програмынх нь нэрэн дотор 'Naran Group' гэсэн бичиг харагдсан, 'Наран' гэдэг монгол үг юм болов уу бүү мэд, тийм бол манай монголчуудын хийсэн систем байх гэж бодоод их олзуурхсан.

Онош

2007-10-03T07:29:00.000-07:00

Өнөөдөр их муу өдөр болов. Өглөө ATM ээс мөнгө авах гэтэл алдаа өгөв, ажиллахгүй байгаа гэнэ. Бас 3-р эмнэлэг орж тархиний эхо гээчийг сураглах санаатай такси барьтал нэг хөдөөний ах таарчихав. Хорооллоос 3-р эмнэлэг рүү яаж очихийг мэдэхгүй урсгал сөрж барьж цаг бас шатахуун үрэв. Нөгөө тархиний эмчийг нь очоод очтол бас л бүтэлгүйтэв, тэр нь эхо ч биш, рэнтгэн ч биш гэнэ. Судас энэ тэрээр л оношлодог эд юм байх. Ийшээ ирэх болсон шалтгаан нь эх нялхаст охины маань тархины зургыг авах гээд өдөржин чадаагүй. Бага насны хүүхдийг унтуулахгүй бол хөдлөөд байдаг гэнэ, тэгээд унтуулах гээд тариа ч хийгээд эм ч өгөөд олигтой унтсангүй. Тэгээд энд унтуулж барилгүй харчихдаг юм байдаг гэхээр ирсэн хэрэг. Харин энд бас л бага хүүхдийг унтуулж байж хардаг гэнэ. Хүүхдээ компьютерт харуул гэж өнөө эмч зөвлөв. Эргээд очтол охиныг маань компьютерээр харах болсон байна, жаахан унтахаар нь харуулах гээд эмч дээр нь ортол сая апратаа унтраачихлаа маргааш бол гэхийн. Ер нь эмч нар нь 12 гээд алга болчихдог, бусад нь 4 гээд явчихдаг юм байна. За тэр ч яахав. Маргааш эмнэлэгт хэвтсэнээс хойш 4 дэх өдөр, дурандуулна, маргааш онош гарна.

Амьдрал

2007-10-01T01:26:00.000-07:00

Амьдрал бол жаргах гэж ирдэг диваажин биш гээд Чойном бичсэн. Гэтэл амьдралыг диваажин гэж бодоод бүх юм сайхан байх ёстой юм шиг төсөөлж, муу юм тохиолдохоор арчаагаа алдаж аргаа бардаг хүн гэдэг амьтан хөөрхий. Гэхдээ зарим хүмүүс өөр байх л даа, цөөн байх.

Охин маань саяхан хүнд өвчинд дайрагдаж эгээтэй л биднийгээ орхиод явчихсангүй. Юу болох нь энэ вэ, нүдэндээ ч итгэмгүй. Бүх юм хяналтаас гарч, шок, нэрв юу байдгийн бүгд давхцаад. Татаж унаад бүх бие нь хөдөлгөөнгүй болж, бие нь хөрч эхлэхэд эхнэр бид 2 яахаа ч мэдэхээ байн уйлаан майлаан болж, хаяанд байгаа эмнэлэг рүү аваад явахаа ч мэдэхгүй болсон байна лээ. Санаанд түргэн дуудах, хурдхан шиг түргэн дуудах л гэсэн ганц бодол орж ирнэ... Хэдэн минут өнгөрч таталт нь тавигдлаа. Эмч домч, ойролцоо байдаг хамаатны эгч гээд ирж болох бүхэн л ирэв. Ярив, зөвлөв, эмнэлэг дээр очив, дотор арай гайгүй болов.

Охин маань татаж унасан болохоор онош нь мэдрэл талдаа гарах байх гэлцэнэ. Өнөөдөр шинжилгээнүүдийг өгөөд маргааш эмч оношлоно. Багаасаа тархины даралттай, шөнө заавал сэрж уйлдаг юм, үүнээс ч болсон байж мэднэ. Эсвэл цэцэрлэг дээрээ, гэртээ ер нь байнга унаж толгой тархиа цохиж байдаг, түүнээс ч болсон байж мэднэ. Бас... Урьд өдөр нь тэнэг толгой би толгой руу тоншоод авсан түүнээс болов уу!? Тэгсэн бол охиндоо том болохоор нь юу гэж хэлнээ... Тархины даралтаасаа болсон байсан ч би л буруутай. Охиноо байнга салхинд гаргаж толгойнх нь эмийг таслалгүй өгч байсан бол тархины даралт чинь эдгэрдэг гэсэн. Унаж тархиа хөдөлгөөд удсан бол бас л бид буруутай. Бурхан минь, охины минь толгой тархи эрүүл байгаасай.

Энэ хэдий шаналгаатай асуудал боловч, шалтгаан болон буруутныг хайхаасаа урьд эмчилж зүгээр болгох нь хамгаас чухал. Таньдаг мэддэг хүмүүсийн тус дэмээр өнөөдөр ямар ч гэсэн санасандаа хүрэхээр эмнэлгээр явчихлаа. Одоо онош хүлээх, бас эмчилгээнд найдах.

Сая охиндоо шөлийг нь хүргэчихээд түр амсхийж байна. Сэтгэл дотрохоо гаргамаар санагдаад. Ингэсхээд хүүгээ цэцэрлэгээс авна, тэгээд хоёюулаа ээж дүү хоёр дээрээ очно.

Амьдрал бол минийхээр хариуцлага. Юу ч тохиолдсон туулаад гарах ёстой мөрөн. Дотор нь чулуу, нүх, юу ч байж болно. Юуч байсан би туулаад гарах болно.

Хурдтай интернет

2007-09-25T21:50:00.000-07:00

Долоо хоног ч гэсэн амралт аваад гэртээ суусан чинь сайхан байна аа. Ажлын байдал гайгүй үед 7 хоног амарч байгаа юм. Ер нь ч хөдөө гадаа л явахгүй юм бол долоогоос илүү хоног амарна гэдэг сүүлдээ хийх юм ч олдохгүй хэцүү биз дээ.

Өчигдөр гэртээ интэрнэт тавилаад, энэ бичлэгийг гэрээсээ хийж байна. Бичлэгтээ 'хурдтай интернэт' гэж гарчиг тависны учир бол жаахан шүүмжлэх гэсийм.

iNEED гэдэг компаниар тавиллаа даа. Төв нь манай гэрийн хажууханд байдаг, тэгээд ч гэр лүү кабэл оруулж ирээд хамаагүй хурдтай интернет тавьж өгнө гэсэн болохоор нь сонголоо. Уг нь сарын өмнө 70 мянгаар тавьж өгнө гэж байлаа: 35 мянга нь суурилуулалтын хөлс, 40 мянга нь нэг улирлын төлбөр гэж... Сарын төлбөр нь ч яахав болж л байна, суурилуултын хөлс нь юун өндөр юм бэ гэж бодоод мөнгөний боломжтой болохоороо тавиулья гэж байсан юм. Тэгсэн өчигдөр харин 75 доллар болсон гэж байна. Бараг 90 мянга гэсэн үг шүү дээ. За яахав хурд нь сайн гэсэн болохоор ломбарднаас зээл авч байгаад тавиуллаа, ойрхон болохоор нэг хоногийн дараа тавиад өглөө, баярлав. Өнөө хурдтай интернэт чинь ороод ирлээ шдээ ингээд. Хорхой хүрээд тэр дор нь нет ухаадахдаг хүн болсон чинь байдгүй дээ, их санасан газар 9 шөнө хоосон хононо гэж, нохойн жогорхой гэж, dial-up аас дээрдэх юм алга. Тэгээд хэлсэн чинь 10 сараас хурд нэмэгдэнэ гэж аргалж байна. Хүний баахан мөнгө авчихаад ийм байхдаа яахав дээ. Ачааллаа даахгүй юм бол яах гэж баахан айл руу кабель оруулсийн, хөнжлийнхөө хирээр хөлөө жиймээр юм. Тэгээд бас анх очиж гэрээ хийж байхад, -Манайх захиалга ихтэй байгаа, өнөөдөр тавьж өгч чадахгүй байх -гэж энэ тэр. Эхлээд цөөхөн айлтай, хурд нь гайгүй байсан байж магад, тэгээд эднийх хурдан гэхээр олон айл тавиулаад одоо бол хурд нь навс унасан. Хурд нь багасаад, үнэ нь өсөөд байдаг сонин л юм. Эднийхээр тавиулах гэж байгаа бол азнаарай хүмүүсээ.

Нээрээ линукс дээр pppoe гэдэг програм хангамжийн багцийг хэрэглэж тохируулдаг юм байна лээ, iNEED ийнхэн өөрснөө мэдэхгүй болохоор нь өөрөө тохируулсийн. Гэрийнхээ Ubuntu дээр ингээд л тохируулчихсан.

Барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээ

2007-09-25T21:13:00.000-07:00

Ломбард гэж гэрийн хаяанд сайхан мөнгөний машин байх юм. Сүүлийн хоёр сар тувт ломбардаар занималдаад, нэг бодлын амар ч, буцаагаад төлсний дараа эргээд л зээлэх болчих юм. Цалингаа аваад ломбарданд өрөө өгнө, зарцуулна, тэгээд дараагийн цалин буухаас өмнө яах аргагүй ахиад л ломбард руу гүйнэ. Ингээд эхнэрийн ээмэг бөгж ломбардны байнгын циклд орчихож байгаа юм. Сүүлдээ бараг ломбардны хүн танил болчихсон шалгаж барих ч гүй, шууд л, амар болсон. Шалтгаан нь ердөө энгийн, манай өрхийн зарлага нь орлогоосоо түрүүлчихлээ гэсэн үг. Уг нь манайх барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээгүй болоод л байсан юм. Сүүлийн үед нүүж суусан(бага сага засвар хийсэн), хүүхдүүд цэцэрлэгт орсон(бэлдэх юм нь гэж тоогоо алдсан), гэртээ интернэт тавиулсан, за тэгээд бага сага нэмэлт зардалууд гарсан болохоор, мөнгө их зарцуулсан бололтой. Зарцуулалтаа яаж зохицуулж хяналтандаа байлгах вэ? Өрхийн тайлан энэ тэр хөтлөх гээд арга байдаг л гэнэ, яг хэрэглэж үзсэн хүн байна уу?

Онгирно гэхэд...

2007-09-19T02:25:00.000-07:00

Хүү цэцэрлэгт яваад хэд хоносон чинь ханиад хүрчихэж, ээж нь тэгээд багшаас нь цэцэрлэгийн эмчид үзүүлвэл яаж бол, эсвэл өрхийн эмчидээ үзүүлдэг юм уу гэвэл, -Манай цэцэрлэгийн эмч чинь мундаг сайн эмч, урьд нь шүүх эмнэлгийн эмч байсан гэж магтсан байгаам даа. Шүүх эмнэлгийн эмч гэдэг чинь бэртэж гэмтсэн, эсвэл талийгаач болсон хүнийг л үздэг байсан байлгүй. За тэр ч яахав. Өмнөхөн нь бас эцэг эхийн хурал дээр баахан сайрхаж сайрхаж байснаа, -Манай цэцэрлэгт чинь Улсын их хурлын гишүүний туслахын хүүхэд 3 ч байдаг юм гэсэн байсан. Онгирох юмаа олов оо!

Багшийн заасан эрдэм

2007-09-19T02:17:00.000-07:00

Нэг онигоо байдаг даа, хүүхэд нь сургуулийн анхны өдөр, -Өнөөдөр би нэрээ мэдэж авлаа, намайг Боль -гэдэггүй юм байна шд гэж.

Манай хүү цэцэрлэгт ороод анхны өдөр бас нэг иймэрхүү юм болсоон.

Ээж нь өнөөдөр багш нь юу заасан гэсэн чинь -Суу гэж заасан гэжугаа. Дараа өдөр нь бас багш нь юу заасан гэсэн чинь, -авдарнаасаа гурил олоол, боов хийгээл, тэгээ л ... гэж. Бодвол өнхрүүш боовны тухай үлгэр ярьж өгсөн болтой.

Хөөрхөн төрөх албагүй

2007-09-07T03:22:00.000-07:00

Энэ кино нээрээ баллаж байнаа, хүмүүс лагер дээрээ араажаваар дуугий нь сонсож байна гэж байна шд, халтар царайт шиг үзэхгүй хүн алга юм шиг байна. Хөдөөнөөс ирсэн хамаатны ах, -тэгээд нөгөө хөөрхөн төрсөн хүүхэн нь энэ үү гэж авсан. Дуугий нь манай хүү дагаж дуулаад л, гадаа тоглож байхдаа аялаад байгаам даа. Тэгсэн нэг герман цувралтай яг адилхан байгааг нь эхнэр үзсэн байлээ. Орой 10 аас 12 хүртэл зурагтны өмнө таг уягдаж байгаам даа, гэхдээ сүүлийн үед би үзэхээ больчихсон. Би амьдралынхаа гурваны нэгийг унтаж, дөрөвны нэгийг идэж, тавны нэгийг унаанд, зургааны нэгийг хуралдаж ... гэх мэтээр өнгөрөөнө гэж бодоход өдөр болгон 2 цагийг зурагтын өмнө, тэр тусмаа сериал үзэхэд зарцуулна гэдэг хайран. Хурдхан тэр бүсгүй нь хөөрхөн болоод дуусаасай, ядаж байхад 200 ангитай гээд байдаг...

Алдийн байна

2007-08-30T23:43:00.000-07:00

Хороололд нүүж ирээд удаагүй байтал нэг авгай орж ирээд байрны мөнгөө төлөөрэй тог энэ тэр таслана гэж байна аа, өмнөх 2 сар хүнгүй байсан байр мөнгө нь төлөгдөөгүй байж. За яахав төлчихнө гээд гаргав. Маргааш нөгөөдрөөс нь мөнгөө тушаах гээд очсон чинь чих дэлдийтэл - "6 сарын мөнгө 41 мянга" гарсан гэж байна. Өмнө манайх 19-р хороололд айлын 4 өрөөг 2 өрөөний үнээр хөлсөлдөг байсын, олон өрөөний хэрэг ч байгаагүй л юм. Тэгэхэд зун бол сардаа 30 мянга орчим төлдөг байсан. Энэ чинь одоо яахаараа ганц өрөө байж ийм өндөр гардаг билээ гээд үзтэл яах аргагүй л баахан тоо нэмсээр байгаад тийм гарчихаж байхийн. Та минь зөвлөгөө энэ тэр байна уу айн. Хүнгүй байсан нэг өрөө байрны мөнгө 40 гарна гэж байдаг юм уу ер нь.

Блогоосоо мөнгө олох оролдлого

2007-08-30T23:26:00.000-07:00

Блогоосоо мөнгө олох тухайлбал Google Adsense -ийг түшиглээд овоо мөнгө олдог гэж олон хүн бичсэн байсан. Саяхан би мөнгө төгрөгний бяцхан гачигдалд орсноос болж орлогоо нэмэгдүүлчих санаатай блогууд дээрээ AdSense идэвхжүүлчихлээ. Би өөрөө бол вэб үзэж байхад энд тэнд реклам гараад байхад дургүй, гэхдээ л яахав юмыг яаж мэдэхэв гээд. Хэд хоног өнгөрсөн боловч одоо болтол өнөө алтан доларууд бараагүй шүү, яая дээ байз. Юу ч орж ирэхгүй болохоор нь Мэргэжлийн сэдвээр бичдэг блог дээрээсээ аваад хаячихлаа, золиг. Хүмүүс ер нь яаж тэрүүгээр мөнгө олоод байнаа, ядаж байхад тэр AdSense нь монгол хэл дэмждэггүй юм байна, монгол хэл дээр вэб толилогчид ч цөөн байх, дээр нь миний вэб рүү хэд нь ч орж ирээ билээ, хэд нь ч тэр реклам дээр дараа билээ, зангууны үлгэр юм байна. Хэд хоног хараад мөрөөдлийн долларууд орж ирэхгүй бол авч хаянаа хогийг, нэг л илүү, үзэмжгүй гэж яана.

Цэцэрлэгийн бүртгэл

2007-08-29T04:55:00.000-07:00

Саявтар хүүхдээ цэцэрлэгт бүртгүүлэх гээд Баянгол дүүрийн ...-р цэцэрлэгт очив оо. Тэгсэн эцэг эхийн иргэний үнэмлэх, хүүхдийн төрсний гэрчилгээ, 2 хувь зураг, хорооны тодорхойлолт гэсэн зүйлс хэрэгтэй гэнэ. Хүүхдүүд ээжтэйгээ хөдөө явчихсан болохоор зурган дээрээс татуулж цээж зурагтай болов, хороон дээр очиж оршин суугаа гэсэн баталгаа хийлгэж авав. Ингээд очоод бүртгүүлэх гэсэн чинь? Шинэ хүүхдүүдээс хандив авч байгаа гэнээ, анги танхимаа тохижуулахад зарцуулна гэнэ. Нэг хүүхэд 10 төгрөг, манай 2 нийлээд 20 болж байгаа юм байх. Би ч мөнгө төгрөг муутай ш дээ энээ тэрээ гэсэн болов. Тэгсэн чинь, - Ер нь ч хүүхдийн тоо гүйцэж байгаа, бүртгэхгүй гэж айлгаж байнаа бас... Тэгснээ, за яахав 2 хүүхэд юм чинь 15 ийг л өгчих гэнээ, үнэ тохирох санаатай байнаа бас, захаас юм бөөндөж байгаа юм шиг айн... Тэгснээ цэцэрлэгээ магтаад эхэллээ, за тэгээд дуусах шинжгүй болохоор нь нөгөө мөнгийг нь түрийвчээ шавхан байж өгөх дээрээ тултал, тамга тэмдэгчгүй, мөнгөний тооч байхгүй юман дээр өргөдөл ч гэхэд хаашаа юм, баримт ч гэхэд хаашаа юм нэг юм бичүүлж авч байгаамаа, шууд аваад кармалчихгүй тэр чинь...
Хахуулийнхаа хэмжээгээ нормчлоод тогтоочихсон, тохироод дээш нь доош нь болгоол, өгөлцөж авалцаад амар ч юм шиг. Манайхаан гэж...

Нүүдэл суудал

2007-08-14T01:13:00.000-07:00

Хэд хоног нүүдэл суудал болж болж нэг юм нүүв, суув. Утааны эх булаг III хороололд өвөлжих нь дээ. Нүүрсний утааг гайгүй шүүдэг боломжийн үнэтэй төхөөрөмж олох хэрэгтэй байна. Манай эрдэмтэн судлаачид нэг иймэрхүү юм хийдэггүйм байхдаа. Ер нь заавал шинээр бүтээх ч биш гадныхны хийчихсэн байгаа технологийг өөрийн нөхцөл байдалдаа(нүүрсний утаандаа) тохируулаад угсрах л асуудал юм. Тэнд харин хямдхан боломжийн интэрнэт айлуудад оруулж өгч байгаа сурагтай. Удахгүй тавиулчихаад чанарын үнэлгээ хийнэ ээ.

Энэ бол үйлчилгээ

2007-07-18T00:40:00.000-07:00

Одоогоос 3 жилийн өмнө(2004 он) хүү маань төрөх үед би вээр Япон улсад байж таарсан юм. Эгчийнхээ видео камер аваарай гэж өгсөн мөнгөөр үзэж үзэж JVC-ийн камер авчваа. Түүнээс хойш нэг жил орчимийн дараа өнөө камер маань таг болчихлоо хөөрхий. Өмнө хийсэн бичлэгүүдээ үзэж болно, компьютертэй холбож болно, харин бичлэг хийх гэхээр 'Линзнийхээ тагийг аваагүй байна' гэсэн мессеж гарчихаад(тагийг нь авчихаад байхад) болдоггүй.

Тэгтэл саяхан элдэв юм задлах дуртай нэг найздаа үзүүллээ. Хэд хоногын дараа өнөөх маань "Энэ чинь үйлдвэрийн дефекттэй юм байна, нэтээс хайсан чинь тэгж гарлаа" гэв. Үнэхээр миний авсан камерийн нэг хэсэг марк нь үйлдвэрийн гажигтай бөгөөд энэ он хүртэл үнэгүй засварлаж өгнө гэсэн байна. За тэгээд бас нэг найзыгаа томилолтоор Япон явахад нь өгч явуулж засуулаад, өөр нэг найзыгаа томилолтоос ирэхэд нь авчруулсан даа. Засвар болон Япон дотор нааш цааш явуулсан шуудангийн зардал бүгд цаанаасаа байв.

Хэдийгаар камер үйлдвэрээсээ гажигтай гарсан ч гэлээ, 3 жилийн дараа хүртэл үнэгүй засаад өгч байгаа нь үнэн таатай. Засуулахад ямар ч бичиг баримт энэ тэр гэж чирэгдэл болсонгүй. Энэ бол жинхэнэ үйлчилгээ, энэ бол итгэл.

Нэгэн саад арилав

2007-07-18T00:18:00.000-07:00

Орон сууцны зээлийн бүрдүүлэх материал дотор өөрийн ба гэр бүлийн хүний үл хөдлөх хөрөнгийн дэлгэрэнгүй лавлагаа гэж юм байгаа юм. Энэ нь бодвол зээлдэгчийн бэл бэнчинг үнэлэхээс гадна, үнэхээр 'зээлээр' орон сууц авах хэрэгцээ шаардлагатай эсэхийг батлах гэсэн утгатай. Тухайлбал өөрөө нэр дээрээ орон сууцтай мөртөө зээлээр байр авна гэхээр сонин байх нь ойлгомжтой. Өөрийн гараар бичсэн өргөдөлдөө яагаад байрны зээл авах гэж байгаа шалтгаанаа тоочсон(хөлсөлдөг, хадмуудтайгаа байдаг ч гэх юм уу) байх тул, өөрийн гэсэн үл орон сууцгүй гэдгээр батлагдах юм.

Тэгтэл хадмын байр эхнэрийн нэр дээр байдаг болж таарав. Энэ үл хөдлөх хөрөнгийг хадмын руу шилжүүлэх ажил наадмын дараанаас наашгүй болов. Тэгээд л наадмаас наашгүй юм болцон.

Одоо нэгэнт шилжүүлчихсэн тул нэг саад байхгүй болов. Зээл хөөцөлдөх ажлаа бүр зогсоочилгүй элдэв мэдээлэл, хүмүүсийн туршлага цуглуулж дотроо бодож л яваа. Санаа оноо, зөвлөгөө байвал хуваалцаарай, таминь.

Шийдвэр өөрчлөгдөв

2007-07-06T05:45:00.000-07:00

Ойрд компаний дэргэд байгуулагдаж байгаа шинэ сургуулийн нээлт энэ тэр гээд, хажуугаар нь хүүгийн төрсөн өдөр болоод(3 нас хүрсэн) байрны асуудлыг хөөцөлдөж чадсангүй. Тэгж тэгж өнөөдөр харин болиод ахиад л байр хөлслөхөөр шийдлээ. 28-30 саяар нэг өрөө байр аваад ч яах билээ, ер нь ч тэгээд банкнаас хөөцөлдөөд 2 долоо хоногийн дотор бүтэх найдлага байхгүй болчлоо. Байраа гэж...

Хулхи зар

2007-07-03T02:01:00.000-07:00

Өнөөдөр шинэ зар гардаг өдөр. Эхнэр өглөө шинэ зар худалдаж аваад нэг боломжийн зүйл дуулгаадхав.

Цэцэг зочид буудлын ард шинээр баригдаж байгаа байр захиалга авч байгаа гэнээ. 2 өрөө нь 45-50 метр кв, 25-26 сая орчим. Хамгийн гол нь банкны зээлээр өгнө, өгөх өгөхдөө өөрсдөө хамруулж өгнө гэсэн санж. Харин сонирхолтой нь Худалдаа Хөгжлийн Банкны сарын 1.1 хувийн хүүтэй зээлд хамруулж өгөх юм гэнэ. Гэтэл би хоёр хоногын өмнө ХХБ дээр очоод тэднийх АХБ зээл олгодоггүй бөгөөд тэдний өөрсдийн орон сууцны зээлийн хүү нь 1.4 гэдгийг тэмдэглэж авсан билээ.

За яахав, барилгын компани банк хоёрын хооронд тохироо байж болох л юм. Очоод үздэг хэрэг ээ. Зар дээр байсан утсаар нь эхнэрийг ярихад 3 цагаас ажил дээрээ очно, тэр үед утасдаарай гэсэн гэнэ. Тэгсэн утсаа тасалчихаж, ер ярьж чадсангүй. Арга ядаад ажил дээр нь очиж үзэхээр шийдээд "Их өвөр" гэдэг компаний барьж байгаа барилгыг Цэцэг зочинд буудлын тэр хавиар зөндөө л хайлаа, байдаггүй шүү. Тэр орчим гурван ч барилга баригдаж байгаа боловч, аль нь ч "Их өвөрийнх" биш байлаа.

Энэ аягүй бол ядарсан нэгнийгээ банкны зээлд хамруулж байртай болгоно гэж молиго үмхүүлээд хэдэн төгрөгийг нь авч "их өвөртөө" хийдэг этгээд ч байж магадгүй, гэхдээ маргааш утасдаж үзнэ ээ, юмыг яаж мэдхэв.

Бүрдүүлэх материал

2007-07-03T01:07:00.000-07:00

Азийн Хөгжлийн Банкны байрны зээл авахад ямар материалууд бүрдүүлэх тухай Зоос банкин дээр очиж асуувал үүдний хүлээн авах нь сайн мэдэхгүй байгаа бололтой. 15 саяаас багыг зээлэх бол 101 дүгээр салбар дээр очдог 15 сая буюу түүнээс дээш бол төв дээрээ шийддэг гэнэ. Сонин л юм. Тэгэхээр нь Шуудан банкны орон сууцны зээлийн хэлтэс дээр очив. Ингээд тэндээс дараах материалуудын жагсаалтыг авсан юм. Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч гэсэн 2 хүн байх шаардлагатай гэнэ. Зээлдэгчийг нас барсан болон ямар нэг шалтгаанаар зээлийг хариуцаж чадахгүй болсон тохиолдолд хамтран зээлдэгч өрийг төлөх ёстой аж. Харин энэ хамтран зээлдэгч нь миний төрсөн ах дүү, эсвэл эцэг эх нь байж болно.(Эхнэр ажил хийдэг байсан бол, хамтран зээлдэгч байж болох л байсан байх)

Миний хувьд дүүгээ л хамтран зээлдэгчээр сонгохоос аргагүй(Ээж хөдөө байгаа учир). Дүү маань нэгэн хувийн компанид ороод жил болж байгаа учраас Нийгмийн даатгал энэ тэр байхгүй л болов уу. Гэтэл мань эр хөдөө яваа сурагтай. Ирэхээр нь л яах ийхийг нь асуухаас.

Банкнаас эхний багананд байгаа жагсаалтыг л өгсөн юм. Баримтуудыг цуглуулахад амар гэж багананд оруулаад бичсэн ухаантай. Үүнийгээ хэвлэчихээд, бүрдүүлсэн бол дугуй тэмдэгнийх нь голд хэрээс тавиад явах гэж байгаан. Асуултын тэмдэгтэй нүднүүд нь лавлах шаардлагатай гэсэн үг. Хамтран зээлдэгчийн хувьд нийгмийн даатгалын дэвтэр, цалингийн тодорхойлолт, хөдөлмөрийн гэрээ, оршин суугаа газрын тодорхойлолт хэрэгтэй эсэхийг лавлах шаардлагатай гэж үзлээ.

АХБ -ны орон сууцны зээл авахад бүрдүүлэх материалууд

No	Материал	Очих газар	Зээлдэгч	Хамтран зээлдэгч	Орон сууц худалдагч	Тайлбар
1	Зээл хүссэн өргөдөл/зээл хүсэх болсон шалтгаан, зээлийн хэмжээ, хугацааг тусгасан байх/		◯			Гараар бичнэ
2	Зээлийн өргөдөл /хавсралт 1.1/		◯	◯		АХБ ны маягт. Үүнийг бусад материал дээрээ үндэслээд бөглөнө.
3	Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчийн иргэний үнэмлэхийн нотариатаар батлуулсан хуулбар	Нотариат	◯	◯
4	Зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчийн анкет /хавсралт 2/		◯	◯		Боловсон хүчний анкеттай төстэй зүйл байгаа
5	Зээлдэгчийн сарын орлогыг шалгах хуудас /хавсралт 3/		◯			Орлоготой холбоотой баримтууд дээр тулгуурлаж бөглөнө
6	Зээлдэгчийн сарын орлогод тусгасан өрхийн орлогын хэмжээг нотлох баримтууд /-цалингийн тодорхойлолт,-хөдөлмөрийн гэрээ,-НД дэвтэр(нотариатаар бат), хувийн бизнестэй холбоотой бусад бичиг баримт/	Компани	◯	?
7	Банкны харилцах хадгаламжийн дансны үлдэгдлийн баримт /сүүлийн 6 сарын эцсийн байдлаар/	Банк	◯			Хадгаламжид байршуулсан мөнгөний хэмжээ хангалттай байх ёстой
8	Эзэмшдэг хувьцаа, бонд, үнэт цаасны тоо ширхэг, зах зээлийн үнэлгээг тооцсон хөрөнгийн биржийн тодорхойлолт	Хөрөнгийн бирж				Бонд, хувьцаа эзэмшдэг тохиолдолд
9	Харьяалагдах байгууллагын төлбөр батлан даах албан бичиг, эрх бүхий байгууллагын шийдвэр					Байгууллагаас төлөх тохиолдолд
10	Оршин суугаа газрын тодорхойлолт	Хороо	◯	?		Тухайн хороонд оршин суудаг гэсэн тодорхойлолт
11	Банкны өр барагдуулах албанаас зээл болон зээлийн хүүний өр төлбөргүй эсэхийг тодорхойлсон тодорхойлолт	Зуун айл	◯			Өр төлбөргүй гэсэн баталгаа
12	Цагдаагийн ерөнхий газрын тодорхойлолт	Ялалт	◯			Гэмт хэрэгт холбогдолгүй гэсэн нотолгоо
13	Орон сууц худалдан авах бол иргэн, хуулийн этгээдтэй байгуулсан Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ	Нотариат	◯		◯	Байр зарах хүнтэйгээ тохироод зээлээр авах гэрээ байгуулна
14	Худалдаж авах орон сууцны үнийн дүнгийн тодорхой хувийг төлөх боломжтойг эсвэл төлсөн баримт	Банк	◯			Тодорхой хувийг урьдчилан төлсөн тохиолдолд
15	Барьцаанд тавих өмч хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар	Нотариат	◯		◯	Худалдаж авах байрны гэрчилгээний хуулбар
16	ГХГЗЗГ ын Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн газраас лавлагаа	Үл хөдлөх	◯		◯	Худалдаж авах байрыг барьцаанд тавиагүйг нотлох
17	Зээлийг эргүүлэн төлөх эдийн засгийн үндэслэл, эх үүсвэр, үр ашгийн тооцоо, зээл хүү төлөх хуваарь	Банк				Зээл олгогч банктай хамтран гаргана
18	Өөрийн болон эхнэрийн Үл хөдлөх хөрөнгийн дэлгэрэнгүй лавлагаа		◯			Үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй эсэх
19
20

Орох орон

2007-07-02T03:40:00.000-07:00

Сар хүрэхгүй хугацааны дараа орох оронгүй, оочих аягагүй болох гээд байгаа учраас байрны талаар баахан бодлого бодов. Ингээд зарим хүнд хэрэг болж магад, зарим нь надад тус болж магад гээд фактуудаа дэлгэе(нээх нууц юм олоод мэдчихсэн юм шиг).

Одоо сууж байгаа байр маань хөлснийх юм, (жилийн өмнө би хөлсний байр яаж олох тухай өөрийн туршлагаас бичиж байсан билээ) тэгээд хугацаа нь дөхчихөөд дараагийн хөлсний байраа хайх боллоо л доо. Энэ удаа харин хүмүүсийн санал ч нөлөөлөөд, тэгээд ч ер нь дандаа хүнд мөнгө өгөөд байр хөлслөөд байхаас дургүй хүрээд, бас хамгийн гол нь жил болгон нүүж байхаас яс хавталзаад, банкны зээлээр байртай болохоор шийдсэн нь энэ.

Тэгээд ер нь зурагтаар ч цалингаараа амьдрах боллоо, Монголчуудаа энэ тэр гээд яриад байснаас бодсон ч тэр, хүмүүс банкны зээл аваад болоод байгаа тухай сонссон ч тэр, одоо миний ээлж болсон гэдэг нь мэдрэмж төрөөд байсан юм.

За ингээд юун түрүүн мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй, аль банк хурдан шуурхай, бага хүүтэй зээл өгдөг, ямар процедуруудаар дамждаг энэ тэр гээд л...

Ингээд банкнуудын вэб сайтаар ороод орон сууцны зээл гэсэн хэсгүүдийг нь шүүж гарваа. Зээлийн хүүгийн доод хэмжээ нь ХХБанкных 1.4, тэгээд л бусад нь тэрнээс дээш байдаг юм байна. Зарим нь бүр байрныхаа үнийн 50% ийг өөрөө төлөх чадвартай байх ёстой ч гэх шиг, мөнгөгүй болоод л зээл авах гэж байгааг мэддэггүй юм байхдаа?

За ингээд сураглаад яваад байсан чинь нэг л бишээ, хүү нь арай л их. Өө тэгтэл Азийн Хөгжлийн банкний зээл, Банкнуудын өөрсдийн зээл гэж хоёр ондоо зээл байгаа юм байна. Зоос банк, Худалдаа Хөгжил, Шуудан банк гурав дээр очиж лавлаж байж овоо ойлгож авав. Банкнуудын өөрсдийнх нь орон сууцны зээлүүдээс ХХБ хамгийн бага хүүтэй - сарын 1.4 хувь. Банкуудын өөрсдийн зээл 100 сая хүртэл өгнө гэдгээр АХБ зээлээс давуу. Бас арай хурдан олгогддог гэж байгаа. Гэвч сард өгөх мөнгө нь арай л амьдралгүй гарч байна. Жишээлбэл, 20 саяыг 7 жилийн хугацаатай авахад сард төлөх мөнгө нь 520 мянган төгрөг.

Харин АХБ зээл бол сард 1.1 хувь, гэхдээ 15 сая төгрөгөөс дээш өгөхгүй гэж байгаа. 15 саяыг 7 жилээр зээлэх юм бол сард 350 мянгийг төлнөө гэж. За ингээд шийдлээ, АХБ зээл авахаар. Гэтэл эхлээд байраа олчихоод зээлээ ав гэдийн байна. Байр зарах гэж байгаа хүн намайг хүлээгээд байж байх магадлал маш бага гэдэг нь ойлгомжтой. Хэдий надтай тохирсон ч байсан бэлэн мөнгөтэй хүн гараад ирвэл... Ингээд нэг л сонин болоод ирж байгаа юм. За яахав, надад сайн хүн таараад, эсвэл зах зээлийн ханшнаас жаахан дээгүүр авахаар болвол хүлээх магадлал бий.

Үнэтэй дуугарч байгаа байр бол ерөнхийдөө зээл хүлээдэг гэж байгаа. Хямд байр бол хүлээхгүй, тэр хүнд мөнгө хэрэгтэй. Хямд байрыг байрны ченжүүд зар гармагц очоод бэлэн мөнгийг нь тоолж өгөөд л авчихна, тэгээд эргүүлээд хэдэн саяыг нэмээд зардаг юмуу даа.

Ингэснээс байрны үнэ ер нь ямархуу байна? Яг өнөөдөр буюу 2007 оны 7 сарын байдлаар 2 өрөө байр 19 -р хороололд 30 саяаас дээш, сансар хавицаа 28 сая орчим, хороололд мөн 30 сая орчим байна. Нэг өрөө байр 19 -р хороололд 26 саяас дээш, за тэгээд ер нь төв хавиараа 25 сая орчимтой, цаашид өсөх шинжтэй.

Хэн байрны үнэ өсгөөд байна? Ченжүүд. Тэд хямд буюу зах зээлийн үнээр байр аваад заавал нэмж зардаг байна. Бусад хүмүүс дуурайгаад бас зарах байраа үнэтэй дуугарна. Иймэрхүү замаар байрны үнэ тогтмол нэмэгдсээр нэг жилийн өмнөхөөс дор хаяж 5 саяаар нэмэгдээд байна. Дээр нь бас өнөө лайтай хадгаламж зээлийн хоршооныхноос болоод хүмүүс бэлэн мөнгөөрөө байр худалдаж авах болсноор энэ жил байрны үнэ бүр ч их хөөрөгдөлд орж байна гэх.

За байрнууд тэгсхийгээд байцгааж байг, эргээд АХБ руугаа ороё. Байрныхаа үнийн 25 аас доошгүй хувийг өөрөө төлөх чадалтай бол "үлдсэн" 15 сая хүртлэхийг АХБ зээлэх юм. Тухайн үед 15 сая хангалттай байсан бололтой. Одоо бол байрны үнэ 2 жилийн өмнөхөөс лав 1.5 дахин нэмэгдчихээд байна. Миний хувьд бол 10 сая төгрөгийг хадмуудаас зээлэхээр болсон, дээр нь зээлийн 15 нэмэхээр 25 саяаар нэг сарын дотор байр олохдоо сэтгэл ханамжийг максимумчлах бодлого тулгарч байна. Дээр нь хязгаарлалтын нөхцөлүүд тавигдана, тухайлбал 2 өрөө байр авья гэвэл хотын зах руугаа сонгох ёстой. Төв рүү бол нэг өрөө ч авч дийлэхгүй.

За ингээд сонингийн зар ч шүүрдлээ, хуучин туршлагаараа орцнуудын үүдэнд ч зар наалаа. Миний байр авчих сонирхолтой байсан 19 р хороололд бол нэг өрөө ч авах найдваргүй боллоо. 2 өрөө 30 саяд гэсэн сураг сонсогдохоор нь чадахгүй юм байж бас юмыг яаж мэдэхэв гээд очтол аль хэдийн зарагдчиж. Ер нь зар дээр гарсан арай боломжийн гэсэн байрууд руу утасдлаа, хурдан зарагдаж байна шүү, өрсчихөөд байна. Ченжүүд л биз, тэгээд үнэтэй байрууд нь мэдээж зарагдахгүй, гэхдээ үнээ буулгахгүй. Ченжүүдийн арга нь ердөө тэр, хямд байрыг уралдаж очиж аваад өсгөөд тавичихдаг. Өнөө үнэтэй байруудын ихэнхийг нь гадаадаас орж ирсэн мөнгөө хадгалах маягаар авдаг бололтой.

Нэг үгээр хэлэхэд үгээ хэлээд байж байна. Гэхдээ бууж өгөхгүй, бүрдүүлэх шаардлагатай материалуудыг цуглуулах явцдаа цаашдийн үйл явцыг ч бичих болно. Дараа хэн нэгэнд тус болж л таараа. Та ч гэсэн хэрэг болох санаа оноо байвал бичээд үлдээнэ биз, баярлах болно шүү.

Тархины даралт

2007-04-29T18:50:00.000-07:00

Жаахан хүүхдэд л тархины даралт байдаг гэж санадаг байсан чинь уржигдар намайг тархины даралттай байна гэж байхийм.

Манай охин одоо ой долоон сартай. Тоглож байгаад хана мөргөөд их эвгүй уначихаар нь ойролцоо байдаг бариачид очсон юм. Ер нь хүүхдийн толгой доргисон бол бариулж байхад илүүдэхгүй, мэдэгдэхгүй явж байгаад том болоод элдэв гажиг илэрдэг гэж хамаатныхаа олон хүүхэд өсгөсөн эмээгээс сонссон юм.

Ингээд салхинд гарангаа бариачийнд очихоор болов. Өмнөх өдөр нь сагс тоглож байгаад толгойгоо жаахан доргиосоноос болсон уу, "ядаргаа" юу бүү мэд, толгой өвдөөд байсан болохоор өөрөө эхлээд бариулаваа. Тэгсэн миний тархийг ер нь хөдлөөд удсан байна, тархиний даралттай юм байна гээд, 3-4 удаа утсаар хэмжиж байгаад барив. Пирацетам уугаарай гэж байна бас. Энэ эмийг хүүхдийн тархиний даралтад өгдөгийг мэднэ л дээ, тэгсэн том хүний доз гэж бас байдаг гэнээ. Охин ч яахав жаахан хөдөлсөн байна. Нэг бариад л "оруулчихав".

Манай охин бол жаахан хүндрэлтэй дутуу төрсөн болоод тэр үү, бага зэрэг тархины даралттай л гэдэгийн, гэхдээ сүүлийн үед гайгүй болчихсон. Харин би яахаараа тархины даралттай байдаг билээ? Жаахан бодвол тийм байж ч бас магадгүй юм байна аа.

Намайг төрөхөд зулайнаас соруулж татаж гаргасан гэсэн, тэрнээс болоод миний толгой ерөнхийдөө зулайгаараа жаахан оовон болчихсон гэдгийн. За тэгээд бага байхад байнга л толгой өвддөг байлаа, өвөө эмээгийн хүүхэд байсан болохоор жаахан л цайнаасаа холдвол толгой өвдчихнө. Бодоод байхад үнэхээр тогтмол толгой өвддөг байж шүү. Эм уугаад л хэвтээд өгдөг байлаа, заримдаа уйлмаар өвддөг байсан учраас сайн санаж байна. Дунд ангиас хойш тэгж их өвдөхөө больчихсон санагдаж байна. Байнга суугаа, компьютер ширтсэнээс болж сүүлийн үед тархины даралт сэдрээд гараад ирсэн байж болох л юм.

Тоохгүй, анхаарахгүй яваад байвал нээх удалгүй харваж мэднэ гэж байна лээ шүү. Гээд бодсон чинь сүүлийн үед нэг бус удаа унтаж байгаад дотор давчдаж сэрсэн санагдлаа. За ер нь болохоо байж байгаа юм байна, спортоор хичээллэе, пирацетамыг нэг курс уучихья, эртхэн анхаарвал амархан эмчлэгдэнэ гэсэн. Охиноо сайн агаарт гаргаж байя. Хүүхдийн тархины даралтыг сайн агаарт гаргаад байвал эмчлэгдэнэ гээд байгаа. Гэтэл би чинь багадаа хөдөө ссөн хүн шүү дээ, агаарт байсан мөртлөө яагаад тархины даралттай байгаад байна? Сонин л юм.

Бид ялав

2007-03-21T23:49:00.000-07:00

Би энэ бичлэгийг хэн нэгэн над шиг хүнд тус болж юуны магад гээд бичиж байна. Одоо манай хүү 2 нас 8 сартай. Яагаад ч юм багаасаа ларэнгит гэж хоолой боогдуулдаг өвчинтэй юм. Ханиад жаахан хүндрэх, хүйтэн юм уух зэрэг нөлөөнөөс болж сэдэрдэг ба, шөнө 3-4 цагийн хооронд хоолой боогдож бараг амьсгал авч чадахгүй болно. Түргэн арга хэмжээ авахгүй бол амьсгал боогдож ухаан алдах, үхэх ч аюултай. Өнөөг хүртэл хугацаанд энэ өвчнөөс болж 2 ч удаа түргэн дуудаж, улмаар эмнэлэгт хэвтсэн билээ. Иргэний үнэмлэх хөдөөнийх болохоор Эх нялхаст л очно. Нөхцөл маш муу, бохир, нэг өрөөнд олон хүүхэд оруулна. Очоод баахан тариагаар бөмбөгдүүлнэ. Тэгээд л гайгүй болчихдог байлаа. Гэтэл саяхан бас өвчин нь сэдэрч хоолой нь боох гээд нэг эмч гуйж үзүүлтэл ханиад нь гайгүй, хоолой нь ч өвдөөгүй хирнэ ларэнгит нь хөдлөчихсөн байна, шингэн юм ойр ойрхон өгөөд гэрээ чийгтэй байлга гэжээ. Ингээд өрөөндөө шороотой төмс буцалгаж уур гаргаад хүүгээ хажууд нь байлгаад байлаа. Ээж нь дэлгүүрээр хайж явж ууршуулагч авчирлаа. Шөнөжин нөгөөхийг залгаж хоноод өглөө нь хүү маань зүгээр босч ирсэн юм даа. Тэгэхээр ларенгит хэт хуурайшлаас л болж хөдлөөд байсан байна гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн. Одоо аргаа олсон, ахиж эмнэлэг явахгүй. Бид ялав.

Рэтро акорд

2007-02-05T23:49:00.000-08:00

Ийм нэртэй нэвтрүүлэг байдаг даа. Гитар дардаг хүмүүсийг урьж оролцуулдаг. Энэ их гоё нэвтрүүлэг шүү, нэвтрүүлгийг хийдэг уран бүтээлчдэд нь баярлалаа гэж хэлье.

Саяхны дугаарт нь Дарханы нэг ах оролцов. Өөрийн гэсэн онцлогтой, их таалагдсан. Ер нь энэ нэвтрүүлгийн бүх дугаарыг нь олж авах юмсан. Бичлэг болгоод зардаг бол сайхнаа. Хэрэв байдаггүй бол нэвтрүүлэг болгоноор нь CD юмуу, эсвэл сардаа нэг DVD гаргаад байвал их зүгээр. Олон тоогоор борлогдохгүй ч зардлаа нөхөх л байх. Гитар сонирхдог хүүхэд залууст маань сайхан гарын авлага болно доо.

Сайн байна уу Утаанбаатар минь

2007-02-05T23:17:00.000-08:00

За ингээд гэртээ ирлээ дээ, гэрийнхэндээ сүрприз барих гээд ирэх өдрөө хэлээгүй байсан учраас ажлынхаа залуутай таксидав. Таксины жолоочоос шинэ үг сурав. "Зам дээр костуу баагий гар өргөөд зогсож байна" гэж. Ямар утгатай болохыг нь хэлүүлэлтгүй ойлгож байгаа биз дээ.

Маш цэлмэг өдөр газардсан боловч утаатай байгаа нь хамар уушиг 2т шууд каршил өгч мэдрэгдэв. Зарим утаа ихтэй өдөр Утаанбаатарын Чингис хаан олон улсын буудалд маань гадны онгоцнууд бууж чадахгүй дээгүүр нь хэд эргэлдээд буцдаг сурагтай. Азтай харин утаа багатай таарчихлаа. Хотын төв рүү орж ирэхэд эрс утаа мэдэгдээд хамар шархирч байна. Орой болов. Гадагшаа харвал манан татсан мэт утаа, ойр хавийн барилгууд бүүдийгээд чүү ай харагдаж байна. Ноднин манай тийшээ арай ингэдэггүй байсан, энэ жил ийм л болчихож. Хэдэн жилийн дараа одоо утаанд хордож байгаа хүмүүс бөөн бөөнөөрөө үхэж эхлэнэ дээ аягүй бол.

Тэдгээрийн тоонд орохгүйн тулд ямар нэг арга бодохгүй бол тун болохгүй ээ.

Их утааны үеэр байнга маска зүүх. Гэхдээ хорт утааг шүүж дөнгөхүйц маска байхгүй бол горигүй. Жирийн маска чадахгүй байхаа. Утааны маска зардаг газар байна уу ингэхэд. Байхгүй бол бизнес санаа олчихлоо. Надаас эхлээд авахад бэлэн хүмүүс зөндөө гэж бодож байна.
Гэр болон албан тасалгаандаа агаар шүүгч тавих. Мөнгө төгрөг их хэрэгтэй болохоор эрүүл мэнддээ санаа тавьдаг мөртлөө мөнгөтэй хүмүүст.
Утаанаас холдох. Хотоос зайдуу утаагүй газар руу нүүхэд машин унаатай, газар авах, хувийн байшин барих бэлтэй байх хэрэгтэй.
Улсын бодлогоор зохицуулах. Асар их хугацаа, хөрөнгө мөнгө шаардах учраас бухын доодхыг харж үнэг турж үхэв гэдэг шиг. Улаанбаатарыг утаагүй болохыг хүлээж утаанд хордож үхэв болж ч мэднэ.

Хамгийн найдвартай арга бол утаанаас 99% хамгаалж чадахуйц маска болох шив дээ. Өөр санаа оноо байвал зөвлөөрэй.

Нээлттэй мэдээлэл ба итгэл

2007-01-28T22:26:00.000-08:00

Болоог, Википэпиа гээд төрөл бүрийн нээлттэй мэдээллийн эх үүсвэрүүд бий болж байгаа ч, эдгээр нээлттэй, хэн ч бичиж нийтлэж болох мэдээлэлд баттай итгэж болох уу, үгүй юу гэсэн асуудал зайлшгүй гарна. Ер нь болоог дээр байгаа мэдээллийг хүн уншсан ч болно, уншаагүй ч болно, итгэх эсэх ч хувь хүний л шийдэх асуудал боловч энэхүү чөлөөт хэрэгслийн хүчтэй давалгаан дундаас зарим нь тодрон гарч уншигчдийнх нь тоо ч хурдацтай өсч байна. Болоогуудаас түүвэрлэн тоймлодог нэгдсэн портал сайтууд бий болж байгаа нь сайн хэрэг боловч зөв зохион байгуулалт хийж чадахгүй бол мөн л нэгэн төрлийн атганд орж нээлттэй мөн чанараа алдах аюултай. Ингээд бодохоор тухайн мэдээллийн үнэн зөв байдлыг хэн хариуцах вэ? Нээлттэй чөлөөт хирнээ барьцтай мэдээллийн талбарыг хэрхэн бий болгох вэ? гэсэн асуудлууд гарч ирнэ. Сүүлийн үед асар том нээлттэй мэдээллийн лавлах болох Википэдиагийн талаар нилээд ярих боллоо. Тухайлбал зарим улс төр, бизнэсийн талууд өөрсдийг сурталчилж, мэдээллийг ашиг сонирхолдоо нийцүүлэн засч өөрчилдөг байсан нь тогтоогдсон. Мөн оюутнууд хичээлдээ википедиагаас хэт их авч ашиглах болсон нь зарим талаар бүрэн бус, андуу ташаа баримтан дээр тулгуурласан дүгнэлтэд хүргэж байгааг анхааруулсан байна. Ер нь мэдээллийн аль нэг эх үүсвэрийг хэт шүтэх нь хэмжээгүй эрх хүчин чадалтай болгож сөрөг нөлөө дагуулах вий гэдгийг хаа хаанаа бодох хэрэгтэй.

Тархиа дасгалжуул

2007-01-28T20:36:00.000-08:00

Би гэдэг хүн компьютерийн ард суусан хөдөлгөөний дутагдалтай, тархины залхууралтай зангиатай сармагчин болчихсоноо мэдэж авлаа. Амархаан үйлдлийг ч тооны машинаар боддог, юм л бол календар харах гэдэг, нэг ч нууц үг цээжилдэггүй, компьютер дээр хамаг юмаа хадгалдаг, утасны дугаар тогтоодоггүй, уулзсан хүнээ танидаггүй болжээ. Тархиа одооноос дасгалжуулж эхлэхгүй бол залхуурал газар авах нь ээ. Тархиа дасгалжуулах 8 н зөвлөгөө байсныг мартахгүй гэж "залхуураад" бас л тэмдэглэж авав.

Тоглоом тогло. Үгэн, эвлүүлдэг гэх мэт.
Тархиа ажиллуул. Цээжлэх, Дүрслэн бодох, Учрыг олох дасгал хий.
Тоо бод. Ойр зуурын тоогоо цээжээр бодож сур.
Нөөцлө. Хөгшин болоод хэрэглэхээр мөнгө хурааж байгаа бол, хөгшин болоод хэрэглэхээр тархиа чийрэгжүүл.
Нууц үгээ цээжил. Нууц үгнүүдээ цаас юмуу компьютэр дээрээ хадгалалгүй, тархин дотроо хадгал.
Үгийн сүлжээгээ соль. Дандаа нэгэн төрлийн үгийн сүлжээ бөглөөд байвал дасгал биш болчих учраас тоглоомоо соль, шинийг оролд.
Испани хэл сур. Заавал испани ч юу байхав, ямар нэг огт мэдэхгүй шинэ юм оролд.
Биеийн тамир хий. Бие эрүүл байжээж тархи сайн байна.

Бүүвэй бүүвэй

2007-01-27T08:30:00.000-08:00

Миний анхны сонссон дуу, магадгүй бүүвэйн дуу. Одоо яг санахгүй ч гэлээ.

Цэцэрлэгт яваагүй зожиг хүүхэд байсан болохоор маамуу наашир лав анхны дуулсан дуу биш. Бага байхад раажав зурагтаар явдаг дуунуудыг л сонсдог байв. Бас хааяа өвөө эмээгийнхээ дуулахыг сонсоно. Өвөө маань баян хуураа орныхоо хөндийгөөс гаргаж ирээд дарж эхлэхэд эмээ маань аяндаа аман дотроо аялаад эхэлдэгсэн.

Сургуульд ороод дуу хөгжмийн хичээл дээр заасан хэдэн дуу, тэгээд дээр нь энд тэндээс сонссон бас бусхан аялгуу, дууны тасархайгаар хөгжмийн боловсрол минь хязгаарлагдаж байлаа. Бага ангид байхад хэцүү газарт байсан аавд маань аваачиж сонсгох гэж ээжийн магнитофоноор касетэн дээр дүү бид нарыг дуулуулж байгаад бичсэн бичлэг саяхан болтол байсан санагдана.

Тэгээд гадаадын хамтлагаас Битлзийг сайн мэддэг байлаа. Аав ээж маань Битлзийн фэнүүд байсан болохоор бараг ихэнх пянз нь манайд байдаг байлаа л даа.

Тэр цаг үеийнхээ моодны хамтлагуудыг мэдэхгүй дээ. Миний хамтлаг дуучдын талаархи мэдлэг их нимгэн. Оюутан болоод хүнд хөгжим овоо сонирхож үсээ ургуулж хэсэг рокдов. Нирвана сонсож эхлээд трэшийн амтанд орсон. Бас баллад сонсох дуртай, гитар сонирхож овоо оролдсон. Шалихгүй л дээ.

Одоо бол хүнд хөгжим сонсохоо больжээ. Яагаад ч юм, насных ч юмуу, удаан хөгжим чихэнд наалдах болчиж. Жааз, блюз буюу манайхныхаар хөнгөн хөгжим сонсох дуртай болсон байхын. Бас хааяа сайхан уртын дуу, дээр үеийн өвөө эмээгийн үеийн сайхан дуунуудыг сонсмоор санагдана.

Хэдэн жилийн дараа ямар хөгжим чихэнд наалдах юм бол бүү мэд дээ, тэг тэгсээр, өтлөх явах цагт анх сонссон бүүвэйн дуугаа сонсохыг хүсэх ч юм билүү.

Магадгүй, миний хамгийн сүүлд сонсох дуу, одоо хэлж мэдэхгүй ч гэлээ, чихэндээ төсөөлөх бүүвэйн дуу...

Дургүй хүрэв

2007-01-22T04:19:00.000-08:00

Энэ япон чинь хөгжилтэй л гээд байсан метрондоо манайхны автобуснаас аймар чихэлдэхийн. Хураалттай мод өрж байгаа юм шиг ямар ч зайгүй болтол чихээд, буудлын хүн гаднаас нь "хөл" гараараа сайтар чигчиж өгөөд хаалгыг нь хаагаад гүйцээ. Зарим нь хөлс нь дусалчихсан, зарим нь хурхирчихсан, нэг удаа бүр ухаан алдчихсан хүн ч таарсан. Тэгээд энийгээ дэлхийн бусад том хотуудад очвол бас л ийм байна шүү дээ гэж авж байсан. Би ямар дэлхийн бусад том хотуудад байж үзсэн биш, мэдэх юм алга. Кинон дээр яагаад иймэрхүү юмыг нь гаргадаггүй юм болоо? Ийм чихэлдсэн юманд чинь яаж ч камертэй явахав дээ чадахгүй болохоор л гаргадаггүй байх. Дараа нь бас нэг юм байна аа, энэ япончууд ер нь яах гэж хятад бичиг импортлож оруулж ирсэн юм болоо? Зүгээр ханзыг нь ч биш бас хятад үгнүүдийг хамтад нь оруулаад ирсэн байгаа юм даа. Энэ нь тэгэнгүүт аутсоорсинг энэ тэр гээд гадаад оронтой харилцахад хятадуудад хамгийн том давуу тал болчихсон. Тэгээд ихэнх японууд манайхыг бараг л оросоор ярьдаг, оросоор бичдэг гэж бодож явдаг юмуу даа. Үсэг чинь оростой адилхан байхаа? гээд лаг юм мэдцэн хүн шиг додигор асуунаа. Тэгж яривал та нөхдийг бичиг үсэг гэж төсөөлдөг ч үгүй сармагчин байхад өөрсдийн гэсэн бичигтэй байсан улс шүү гэж хэлмээр байвч бас болохгүй л дээ. Би нээрээ нэг юм хэлэхэд, зарим хүмүүс хуучин монгол бичгийг орчин цагт нийцэхгүй энэ тэр гээд, зарим нь бүр латин үсэгт шилжих ч гэх шиг сармагчингийн үлгэр яриад байдгаас шал эсрэг байдаг. Хятадууд хэдэн мянган ханзтай болоод л байна шүү дээ. Японууд өөрсдөө бичиггүй болохоороо хятадаас үсэг бичгийг нь үг соёлтой нь гуйж авчраад шингээчихсэн, хөөрхий аргагүй гадны юм болохоор дутаад байсан байх, хирагана гээд хэдэн үсэг зохиочихсон, зохиох ч гэж дээ чадахгүй болохоороо бас л өнөө ханзнаас нь санаа авч үүсгэсэн юм байна лээ. Тэгээд зогсохгүй катакана гээд бас хэдэн эрэмдэг зэрэмдэг үсэг зохиоцон байгаа юмаа. Тэр катакана нь заримдаа хирагана, ханз эдэртэйгээ адилхан харагдаад байхад болгоод л байгаа улс даа. Тэгэхэд бид чинь өөрсдийн гэсэн үсэг бичгээ нүдний булангаар хараад л... Хүмүүс заримдаа дөрвөн настайдаа уншиж(орос бичгээр) сурцан байсан гээд л онгироод байдаг шдээ. Гайхуулж байгаа юм биш, манай өвөө надад хуучин монгол үсэг заагаад, "Хатанбаатар Магсаржав" гэдэг номыг дөрвөн настайдаа биш, дөрөвдүгээр ангид орохдоо түвдэлгүй уншдаг болчихсон байсан би. Даан ч тэрнээс хойш ер хэрэглэхгүй байсаар мартаж орхисон нь харамсалтай. Одоо сургуульд нээрээ монгол бичиг заадаг болов уу? Манайхан хүчлэхгүй, зориглохгүй, залхуурч ирсэн болохоор л "ө", "ү" хоёр үсэг одоо хүртэл зарим компьютэр дээр асуудалтай байдаг гэж боддог. Компьютэрын гарны драйвэр хийхээрээ оросуудын хийсэн юмыг жаахан зассан болоод л хагас дутуу юм хийчихнэ, нэгнийхээ хийсэн дулимаг юмыг ахиж хуулж хийгээд улам муужруулаад байсан байгаа юм. Тийм хэцүү юм бол Япон, Хятад, Араб энэ тэр гээд хачин хачин үсэг бичгүүд яагаад компьютэр дээр асуудалгүй болоод байдгийн. Орос үсэг ашигласнаас болж над мэт нь эх хэлээ мартаад, хэдэн үг ч олигтой эвлүүлж чадахгүй, дээр нь хүн амьтанд орос бичигтэй билүү та нар чинь гэж амаа таглуулж энэ тэр үнэн лайтай. Болдогсон бол монгол бичгээрээ хүн бүр эх хэлээ сураад, дэлхий дахинтай англи хэлээр нь харьцдаг байвал, албан хэл нь англи гэдэг билүү тэрийг чинь. Дургүй хүрсэн юм руугаа эргээд орьё. Би дээр бичиж байсан, тамхины үнэр болоод өмхий ам зэргээс харшилтай гэж. Зүгээр дургүй ч биш бүр хамар хорсоод, тархи руу хатгаад яг физиологийн үүднээс харшлаад байдгийн. Нөгөө метро ярьж байсан даа, тэгээд чихэлдээд явж байхад балиар өмхий амтай гарууд явахын. Зарим нь нийтийн газар пар хийтэл нусаа нийхийн, хоол ундны газар ч хамаагүй шүү. Гахай нохой шиг пажигнатал сорж цөлмөж идэхийн бас. Тэрийг нь байг гэхэд нусаа нийхийг нь хэн ч тоохгүй байхаар гайхаад байхгүй юу. Ингэдэг улс юмуу та нар чинь гэвэл бас л соёлын шок хавьцаа тайлбарлах байлгүй, тэгэхээр соёлынх нэг хэсэг. Нээрээ өчигдөр сумо үзсэн, манайхан муусайн будааны хүүхдүүдийг нялгадаж байнаа, болж. Үнэр гэснээс миний хажууд суудаг нэг баагий байнаа, юу ч чадахгүй юм байж яасан их тамхи татдагийн, тамхиныхаа үнэрийг гаргачаад орж ирэхгүй сэнгэнүүлээд л орж ирээд хажууд суучих юмаа. Хамар шархираад муухай дургүй хүрнэ гэж. Хүний сандалын хөл рүү өшиглөчихөөд "сүмимасэн" ч байхгүй шүү. Японууд гэхдээ бүгдээрээ ийм тийм биш л дээ, манайхныг бодвол иймэрхүү гарууд нь хэд дахин бага, хэд дахин гайгүй, ер нь дээр үеээсээ аажмаар соёлжоод хүмүүс нь чанаржаад л байгаа юм байна лээ. Манайхан болхоор чанаржаад байна уу, муудаад байна уу бүү мэдээ. Би ч ингэхэд ер нь стрэсстэй байх шилдэг аргуудаас хэрэгжүүлээд байх шиг байнаа даа, сэтгэл санаагаа жаахан удирдахгүй бол. За мэдэхгүй баахан юм л бавчиж орхилоо, одоо удахгүй нутгаа буцна, хүү охин хоёроо үнсэнэ, эхнэртэйгээ уулзана, микро автобусандаа чихэлдэнэ.

Стрестэй байх 5-н арга

2007-01-21T03:59:00.000-08:00

Хүн бүр их бага хэмжээний стресстэй, тэр нь янз бүрийн өөр өөр шалтгаантай байдаг байх. Хэрэв та илүү их стресстэй байхыг хүсвэл энд дараах 5-н аргыг санал болгосон байна.

Юм бүхнийг санаандаа тохируулах гэж оролд, ялангуяа хүмүүсийг
Мундаг улсыг дуурай, "одуудтай" барьц
Сэтгэл ханамжаа гадаад хүчин зүйлсээс хай
Өөрийгөө бүхнээс онцол, хувиа бод
Ямагт цааш ахиж, байгаагаасаа илүү ихийг хүс

Халуун дэлхий

2007-01-20T04:25:00.000-08:00

Ойрын жилүүдэд манай оронд аймшигтай халуун зун болдог болчихоод байгаа. Энэ их зуны халууныг хурааж авчихаад өвөл хэрэглэж болдогсон бол гэсэн бодол тэр халуун өдрүүдэд хэн бүхний толгойд ордог л байх. Тэгвэл халуун агаарыг эрчим хүч болгож болох юм байна. Гол нь энэ систем нь гаднаас ямар ч эрчим хүч шаардахгүй, өөрөө ажиллаж чадна гэнэ дээ. За тэгээд эрчим хүчээ өвөл болтол хадгалдаг савтай байвал бүр ашигтэй юм болох биз. Дэлхийн дулаарал, сүйрэл энэ тэр гэж яригдаад байгаа цагт хамгийн зөв эрчим хүчний үүсвэр энэ л байх гэж бодлоо.

Сайн яваарай

2007-01-05T17:09:00.000-08:00

Зан сайтай айлд хүн цугладаг
Замаг ихтэй голд загас цугладаг

(Эмээдээ зориулав)

Эмээ минь хол явах гээд юмаа баадагнажээ. Ойр тойрны хүмүүс эмээг маань гаргаж өгөх гээд цуглачихсан байх юм. Хүүгээ ирэхийг Эмээ минь хүлээж байсан бололтой, явах цаг нь дөхсөнийг ч хэлэх үү, өнөө л бодсон санаснаа шууд хэлдгээрээ хэлэх захиасаа хэлж байна. Би гэж мангуу өнөө л хайхрамжгүй хэвээрээ эмээгийнхээ үгийг чихнийхээ хажуугаар өнгөрөөж эмээгээ гомдоочихлоо. Гэвч тэр даруйдаа ухаарсан нь аз, эмээ ч явах болж баадантай жаахан юмаа бариад гарлаа, энэ мөчид л эмээгээсээ өлгийтэй жаахнаасаа өнөөг хүртэл хийсэн гэмийнхээ төлөө анхны бөгөөд сүүлчийн удаа уучлал гуйж чанга тэврэв, эмээ маань уйлж байна, тэгснээ өнөө л амархан онгойдгоороо тэр дорхноо тайтгарчихав. Баадагнасан юмаа задалж эхэллээ, хүүдээ өгөх юмаа л олж ядна. Өмнө нь намайг удаж удаж хааяахан очиход бор авдраа уудлан төнгөчиж, хэдэн сарын өмнө хүн амьтны өгсөн хэд гурван чихэр жимсхэнийг, ааруул боорцогтойгоо хамт атгаж өгдөгсөн. Тэр атгахан юманд сайхан сэтгэл нь, хайр нь шингээтэй байдаг байсныг яагаад өмнө нь ухаарсангүйв, одоо ахиж хаанаас ч олдохгүй, алт шиг үгийг нь хэнээс сонсохгүй. Баадан дотроосоо аавын агнасан шилүүсний савар гаргаж ирэв, "Нандин юм шүү, далд газар хадгалаарай" гэж байна. Ахиад ирэхгүй явахдаа хүртэл хүүдээ өгөх юмаа олж ядсан хэвээр л... Очих газарт тань хэрэг болно гэж бодоод л баадагнаа биз, хэрэгтэй юмаа аваад яв даа эмээ минь. Хүү нь таниасаа ихийг авсаан, дэндүү ихийг авсан шд, даан ч дэндүү багыг өгч...

Ингээд би эмээгээ яаж явахыг харж чадсангүй сэрчихэв. Хүлээж хүлээж уулзаж чадаагүй хүүдээ ирж салах ёс хийгээд явж байгаа нь энэ байж дээ. Сайн яваарай миний эмээ, хүү нь алзахгүй ээ, таныхаа хүссэнээр сайн явах болно.

Гадаа тэнгэр бүүдгэр, бороо орно. Цээжин дотроос нэг л том юм таслаад авчихсан мэт уйтай.

Хэрхэн бага унтаж их эрч хүчтэй байх вэ?

2007-01-02T21:31:00.000-08:00

Бага унтаж их эрч хүчтэй байхын тулд:

Өдрийн цагт аль болох их нар үзэх
Идэвхтэй, хөдөлгөөнтэй байх

хэрэгтэй байдаг юм байна. Учир нь бага унтаж биеээ сайн амраахын тулд чанартай унтах ёстой. Чанартай унтана гэдэг нь гүн нойрсолтод унтахыг хэлнэ.

Хүний тархиний долгион унтах үед намсаж ирдэг байна. Хичнээн бага долгионтой байна төдийчинээ сайн унтаж амрана гэсэн үг. Ингээд сэрэх үед тархины долгионы үелзэл хэвийн хэмжээндээ орж сэргэдэг байна. Хүний унтахаас авахуулаад сэрэх хүртэлхийг дараах 5-н үе шатуудад ангилдаг.

Унталтын үе шатууд

Stage 1. Дөнгөж зүйрмэглэж эхлэх үе, лекцэн дээр яг нүд анилдах үеийн унталт.
Stage 2. Дуг хийх үеийн унталт. Ингэж дуг хийсний дараа унтсан ч юм шиг үгүй ч юм шиг, унтаж байх хооронд болсон явдал болоод хүмүүсийн яриаг бүүр түүр санаад байдаг.
Stage 3.
Stage 4. Гурав ба Дөрөвдүгээр шатны унталт бол гүн унталт. Тархины долгионы үелзэл доод түвшиндээ хүрч маш тайван унтана.
REM. (Red Eye Movement) Энэ шатанд унтаж байгаа хүний нүд эргэлдээд байдаг юм байна. Зүүдлэх үеийн унталт гэж болно. Тархины долгионы үелзэл бараг сэрүүн байгаа юм шиг болж ирнэ.

Хүн унтаад сэрэх хүртлээ эдгээр үе шатуудыг хэдэн удаа давтдаг байна. Зураг дээрээс харвал дараах зүйлсийг ажиглаж болно.

Эхний цикл дээр гүн унталтын хугацаа хамгийн урт байна
Дараа дараагийн циклүүд дээр REM унталтын хугацаа уртасч байхад гүн унталт богиносоод ирж байна

Хүн дунджаар нойрсолтынхоо дөрөвний нэгийг гүн унталтаар, дөрөвний нэгийг зүүдний унталтаар, хагасыг нь 1,2 -р түвшний унталтаар унтдаг юм байна. Иймд бага унтаж сайн амрахын тулд гүн унталтаар аль болох их унтаад бусад шатны унталтуудыг багасгах хэрэгтэй. REM унталтын үе бол амралт биш, харин тархин дотор ямар нэг зохион байгуулалт явагддаг гэж таамагладаг юм байна. Тухайлбал бага насны хүүхэд нойрныхоо 50% аас дээш хэсгийг REM байдлаар унтдагаар тайлбарлаж болно.

Нойрны хэмнэл

Хэзээ нойр хүрэх, хэзээ сэрэх нь хүний дотоод нойрны цагаар зохицуулагдаж байдаг бөгөөд тэр цагны зүү нь хүний биеийн халуун байдаг. Нойр хүрч унтах үед биеийн халуун буурч, сэрч идэвхтэй хөдөлж эхлэх үед халуун нэмэгддэг гэнэ. Биеийн халуун дээд цэгтээ байх үед эрч хүчтэй сэргэлэн байдаг байна, унтаж байх үед биеийн халуун буурна. Өөрийнхөө биологийн нойрны цагийг тодорхойлохын тулд халууны шилээр өдөрт хэд хэд биеийнхээ дулааныг хэмжээд харьцуулаад үзэх хэрэгтэй.

Дээрх зургаас харахул үд дундын үед биеийн халуун жаахан буурснаа эргээд дээшилдэг байна. Иймд өдрийн цайны цагаар бага зэрэг дуг хийгээд авах бол байгалиас заяасан дэглэм юм. Энэ хэмнэлийг Circadian rhythm гэдэг. Биеийн дулааны хэмнэлд нөлөөлдөг байгалийн гол 2 хүчин зүйл байна. Энэ бол эхэнд дурдсан нарны гэрэл, өдөр тутмын идэвхтэй хөдөлгөөн хоёр юм. Таны нүд болон арьсаар дамжих нарны гэрэл биологийн цаганд "өдөр болж байна" -гэсэн дохиог өгөх бөгөөд харанхуй болоход "шөнө болж байна" -гэж ойлгогдоно. Тэгэхээр байнга байшин саван дотор нар үзэхгүй суух нь биологийн цагаа төөрүүлж байгаа үйлдэл гэж үзэж болох нь. Идэвхтэй хөдөлгөөн болон дасгал нь хүний биеийн хэмийг өдрийн цагт өндөр байлгахад нөлөөлөх ба ингэснээр орой болох үед биеийн хэм эрчтэй доошилж нойрны хэмнэл зөв ажиллана. Суудлын ажил хийдэг хүмүүсийн биеийн хэм хэлбэлзэхгүй учир дулааны ритм нь шулуун шугам болчихдог учраас шөнө олигтой унтаж амрахгүй өдөр нойрмоглох, ядрах зэрэг үзэгдлүүд илэрдэг.

Дүгнэж үзвэл, биологийн цагаа зөв ажилладаг болгоод, нойрны хэмнэлтэйгээ унтах сэрэх цагаа тааруулж чадах юм бол бага унтаад их амарч чадах юм байна.

Зөвлөгөө

Нарны гэрлийн талаар

Өглөө босонгуутаа аль болох нарны гэрэл үзэх
Шаардлагагүй бол нарны шил зүүхээс татгалзах
Өдрийн цагт аль болох гэрэл гэгээтэй орчинд байх

Хөдөлгөөний талаар(хөдлөөгүй биеийг амраагаад ч яах билээ)

Өглөө босоод идэвхтэй хөдөлгөөн хийж байх
Орой унтахаасаа өмнө 3 цагын дотор хүнд дасгал хийхгүй байх
Өдрийн цагт аль болох хөдөлгөөнтэй байхыг хичээх

Унд хоолны талаар

Архис, тамхи, кофе хэрэглэхээс татгалзах
Өдөрт дор хаяж 1.5 литр ус ууж байх
Орой хүнд хоол идэхгүй байх
Ямар нэг нойрсуулах төрлийн эм тан хэрэглэхгүй байх

Хурдан унтах талаар

Орондоо ороод өдрийн болж бүтээгүй зүйлсээ мартах
Унтах гэж өөрийгөө хүчлэхгүйгээр, тайван хэвтэх
Орыг унтах, сэкс хийх хоёроос өөр зүйлд ашиглахгүй байх. Ингэснээр бие чинь оронд ормогц унтах ёстой гэсэн рефлэкстэй байх болно.
Хөрвөөх, хөдөлгөөн хийхдээ аажуухан яст мэлхий шиг байх
Элдэв юм бодогдоод байвал юу ч бодохгүй байх гэж өөрийгөө хүчлэх хэрэггүй, харин ч өөрт таатай мэдрэмж төрүүлдэг зүйлийг төсөөлөх
Ор дэрээ биенд эвтэй байлгах
Унтахын өмнө хэт халуун шүршүүрт орвол биеийн халуун чинь нэмэгдсэнээр хэсэгтээ нойр сож чадахгүй
Өрөө бага зэрэг сэрүүвтэр байвал сайн унтдаг

Эцэст нь хэлэхэд нарны гэрэлд өрт, идэвхитэй хөдөлгөөнтэй бай. Гэтэл одоо миний байгаа газар бол өдөржингөө гадаа байсан ч нарны гэрэл олж үзэхгүй өдөр зөндөө байх юм. Дээрээс нь бараг хөдлөхгүй байгаагийн улмаас нойрны хэмнэл маань шулуун шугам болчихоод олигтой унтаж ч чадахгүй, олигтой сэрж ч чадахгүй зомби болчоод байх шиг байна. Өнөөдрөөс хэрэгжүүлж үзээд үр дүнг нь үзнэ ээ.

Итгэл даана аа гэдэг чинь..

2006-12-29T06:04:00.000-08:00

Хээрийн галуу нисэн үл хүрэх газраас
Хүний хүү тэгж эрдэм өвөртөлж ирнэ

...гэж дээр нэгэн цагт их зохиолч бичиж байж. Тэгтэл саяхан CICC-ийн бриж инженерийн сургалтад ирсэн нэг нөхөр бултаад алга болчихдийм даа. Нэр усыг нь дурдаад ч яахав, D гэдэг компаний Г гэдэг нөхөр, анхнаасаа л нэг харах царайны Бриж инженер байтугай жирийн програмчин ч болох шинжгүй гөлдийсөн баагий байсийн. Тэгсэн яг миний бодсон үнэн байсан болж таарах шив..

Хамгийн зэвүүн нь араасаа ирэх "жинхэнэ" хүмүүсийнхээ замыг бул чулуугаар таглачихаад амиа бодоод бултчиж байгаа юм. Яах гэж ийм юмсыг явуулдаг байна аа, эсвэл тэр байгууллагын монгол дахь төлөөлөгч нь алга болсон баагийгаас мөнгө төгрөг аваад хил давуулж өгсөн юм болов уу?

Хүнийг худлаа сэрдэж болохгүй л дээ, гэхдээ ямар ч байсан CICC-ийнхний итгэлийг манайхан даасангүй, дараагийн удаа монголоос хүн авахгүй гэвэл яана, амар болох байлгүй ёстой.

Ер нь сүрхий гавъяа байгуулж гялалзаад сүйд болохгүй ч гэсэн итгэл даана гэдэг чинь өөрөө үнэлэгдэж байх ёстой том гавъяа гэж боддог юм. Би бол итгэл даах хүнийг илүүгээр хүндэтгэх болно. Тийм хүмүүстэй нэг баг байхад сэтгэл өег, ажил ч бүтэмжтэй байдгийг хэлэх юун.

Миний тухай таны мэдэхгүй зүйлс

2006-12-28T00:10:00.000-08:00

Та намайг:

Хэрэглээний математикийн мэргэжилтэй гэвэл үнэмших үү?
Арван жилийнхээ охинтой гэрлэснийг мэдэх үү?
Гитар, баян хуур, акордён тоглодог байсан гэвэл итгэх үү?
Тамхины утаа хийгээд үнэр, элдэв үнэртэй ус болоод өмхий амтай хүнээс алергитэй гэвэл ойртох уу?
Алкохолийн дархлаа огт байхгүй, уухаараа ухаанаа алдтал давардаг гэвэл зэмлэх үү?
Уламжлалт оньсон тоглоом болон Физикийн аймгийн аврага болж байсан гэвэл сонин байна уу?

Хэзээ нэгэн цагт би ниснэ

2006-12-27T23:39:00.000-08:00

Санаж явбал бүтдэг

Миний бүр багаасаа мөрөөдсөн нэг зүйл бол нисэж үзэх байлаа. Тэр мөрөөдлөөсөө ч болсон уу, нисгэгч болно гэж боддог байв(гэхдээ одоо програмчин). Ууг нь бол онгоцоор биш ямар нэг задгай зүйл дээр нисч үзэхсэн гэж л мөрөөддөг байсан юм, яг нөгөө үлгэр дээр гардаг нисдэг хивстэй төстэйдүү юмуу даа. Нисэж байна гэж хичнээн ч удаа зүүдэлсэн юм бүү мэд, тоймгүй олон зүүдэлсэн. Ихэнхдээ пионеруудын цохидог бөмбөрөн дээр элгээрээ тээж хэвтээд хөлөөрөө гүйж гүйж газраас аажим дээшлээд нисээд явчихаж байна гэж.. Заримдаа гүйгээд гүйгээд газраас тасрахгүй, эсвэл жаахан тасарснаа буцаж газардчаад лайтай. Ядарсан амьтан сэрдэг сэн. Нээрээ хөл ядарчихсан ч юм шиг санагдаад л.. Заримдаа болохоор нээх хурдан газраас хөндийрснөө тэр чигтээ дээшээ л яваад байна, жаахан доогуур явж юм хармаар байдаг, гэтэрхий өндөрт гараад ирэхээр бас сандарнаа, одоо энэ чинь яадаг билээ болохоо байлаа гээд л, тэгээд заримдаа бөмбөрнөөсөө мултарч унаад доошоо явж өгнө, унах замдаа их уднаа зайтай. Гэхдээ унаж явахдаа зүүд гэдгээ мэдчээд яахчгүй юм чинь гээд тайвширчина, нээрээ л яахчгүй газардаж байгаан. Хааяа гэрээсээ хол унацан байхын бол гэр лүүгээ алхах гэж ядаргаатай санагдаад албаар сэрчдэг байсан, нээрээ шүү. Нисдэг зүүдээ бүр удирдаад сурчихсоон сүүлдээ, өнөөдөр заавал зүүдлэнэ дээ гэж бодож байгаад унтахад бараг 50% магадлалтайгаар зүүдэлдэг байсан байхаа. Заримдаа 40ийн битан, том цагаан түмпэн эднүүсээр "нисдэг" байлаа. Ёстой дээд зэргийн кайф авдаг байж, харин жаахан томроод ирсэн чинь "нисэж" ерөөсөө чадахаа байчихсан. Тэр үед делтаплан, шүхэр, онгоц, халуун агаараар дүүргээд хөөрдөг бөмбөлөг юу билээ дээ тэр эднүүсээр ерөөсөө нисэж "байсангүй", нисье ч гэж санадаггүй байлаа. Бүр сүүлд онгоцгүй ч байсан уулан дээрээс салхиний урсгал тааруулаад нисчдэг шүхэр харснаас хойш боломж олдвол олж авахсан гэж битүүхэн бодож явдаг болсон юм. Сая тэгсэн нэг франц нөхөр өөртөө далавч хийгээд нисчижээ хөөе, атаархмаар гэж. Бас янз бүрийн нөхцөл байдалд шүхэртэй үсэрдэг Skydiving гэж спортын төрөл байна. Гэхдээ л "над шиг" газраас дээшээ хөөрөөдөггүй бүгдээрээ л онгоцноос үсэрж доошоо нисээд байгаам, за яахав тэгж байгаад би нэг өдөр ниснээ ниснэ.

Гэрийн хоол

2006-11-21T01:38:00.000-08:00

Миний охин хөлд орлоо. Энэ зураг бол тэнцэж байгаа байдал. Арай л сайн явж чадахгүй, тэнцээд байгаа юм. Их болгоомжтой явдаг гэсэн. Агаа нь хөлд орж байхдаа их болгоомжгүй явдаг байсан, охин хүүхэд арай л өөр юм аа. Хүний хэлсэн үгийг их тод дуурайж хэлнэ, тэрийгээ чанга хашгирч хэлдэг гэж байгаа. Маамаа, бай бай(баяртай) гэх мэт үгээр үгсийн сангаа баяжуулаад л байгаа сурагтай. Их шартай, агаатайгаа юм булаацалдах юм бол ана мана үздэг гэсэн. Нүд нь их адтай, гялалзаад тэр байж байгааг нь... Энэ зурган дээр бууз идэж байна, нийслэл салад бас наана нь байна. Гэртээ сайхан дуртай хоолоо идээд эхнэр хүүхдүүдтэйгээ бужигнаж суухсан. Миний охин аавынхаа аманд бууз хийгээрэй...

Хүүгээ санав

2006-10-16T07:16:00.000-07:00

Аав нь ч гэсэн хүүдээ хайртай

Өчигдөр хүүтэйгээ утсаар ярилаа. Миний хүү одоо хоёр настай ч нэг л сайн ярьж чадахгүй байгаа юм. Уг нь бол учиргүй их юм ярина л даа, даанч ээжээс нь бусад хүмүүс сайн ойлгохгүй. Үгийн эхний гийгүүлэгчийг л гээчихээд байгаан. Аав нь бол яриаг нь ерөнхийдөө ойлгоно, гэхдээ аавыгаа яваад гурван сар болсноос хойш хүү минь зөндөө шинэ үг сурчихсан байна лээ. Заримыг нь аав нь ойлгохгүй юм, жишээ нь арав хүртэл тоо сурж, гэх дээ Ес, Зургаа хоёрыг алийг нь харсан л "есзургаа" гээд нийлүүлээд хэлээд сурчиж. Бас гэрт юу болсныг аавдаа тайлбарлаж өгсөн, гадаа гарсан, машинаараа тоглосон гэхмэтээр...
Ээж нь аавтай нь утсаар ярьж байхыг яг мэддэг гэж байгаа, тэгээд л ээжээсээ яаж ийгээд утас аваад аавдаа баахан юм ярьж гарсан нь тэр. Ээжийгээ саад болно гээд өрөөнийхөө хаалгыг хааж байгаад шулганана гээч. Дүү нь сониучирхаад араас нь мөлхөөд ороод ирсэн чинь бас Марлак мөлхөөд ирлээ гээд байгаамаа. Бас нэг үг сурсан нь "Аавдаа айтай(хайртай), Ээждээ айтай, Малакдаа айтай" гэж байгаан. Хүн зааж өгөөгүй л гэж байсан яаж хэлж сурсан юм бүү мэд. Нилээд ярьж сүүлд нь "За баяртай дараа хоёулаа ахиад яринаа" гэсэн чинь чив чимээгүй болсноо Аавдаа айтай, Аавдаа айтай... гэж зөндөө хэлээд уйлчихлаа, би ч нулимс гаргачихав. Миний муу хүү аавыгаа санаад хэцүү л байх шиг байна даа, ээж дүү хоёр нь ч ялгаагүй. За яахав, аав нь өвөл очно доо... Аав нь удахгүй очноо миний хүү...

Аз жаргал гэж юу вэ?

2006-09-09T04:38:00.000-07:00

Энэ асуултыг бага сургуульд хэл уран зохиолын хичээл дээр зохион бичлэг бичих гэж өөртөө анх тавьж байсан санагдана. Тэр үед яг юу гэж бичсэнээ санахгүй байна. Бодвол дайнгүй энхтайван, аав ээжтэйгээ хамт гэх мэт авч өгөө биз. Үнэндээ бол хурдхан даалгавараа хийчихээд гадаа гарч тоглох хамгийн жаргал байсан даа.

Шилжилтийн насан дээр очоод охинтой үерхчвэл л жаргал гэж төсөөлж байлаа. Даан ч тэгж дөнгөөгүй юм. Одоо бодоход тэр үед ном унших л жаргал байж, өвлийн хүйтэн өдөр дулаахан гэртээ ном уншаад сууж байхад үнэхээр жаргалтай байдаг сан. Тухайн үедээ мэдсэнгүй өнгөрчихөж.

Сургууль төгсөж ажилд ороод санаа зовох зүйлгүй, өөрөө өөртөө сэтгэл хангалуун байх л жаргал юм гэж бодож байлаа. Бараг л тэгж чаддаг байсан ч заримдаа өөрийнхөө жижгийг мэдэх тусам давчдаж зовдог болов.

Хэдэн жилийн дараа гэргийтэйгээ учрах үед эзгүй арал дээр ч юмуу зэлүүд ойд ч юмуу байшин бариад хоёулахнаа хамт нам жим амьдрахсан гэж мөрөөдөж үүнийг л жаргал гэж бодож байлаа. Гэтэл одоо бодоход зүгээр л хамт байсан нь жаргал байж.

Одоо хоёр хүүхдийн аав болж өнөр өтгөн гэр бүлтэй болсон би аз жаргалыг ямраар төсөөлж байна вэ? Сүүлийн үед ажил ч их, ар гэрт ч бужигнаантай, бэрхшээл ч их ... гэтэл энд яагаад аз жаргал гэж байхгүй байна. Эсвэл би өмнөх шигээ хамт байгаад байгаа аз жаргалаа анзаарахгүй өөр юм мөрөөдөөд байна уу? Тийм л болов уу? Тэгэхээр түүнийг яг одоо олж харья. Ингээд гол зүйлдээ орьё.

Саявтархан хаанаас ч билээ, "Бишрэм сайхан орд харшийг үзэж сонирхож явна гэж бод. Аз жаргал гэдэг бол дүүрэн устай аяга гартаа бариад нэг ч дуслыг асгалгүйгээр орд харшийн бүх сайхныг нь үзэж чадах юм." гэсэн утгатай зүйлийг уншлаа. Тэр үедээ учрыг нь олсонгүй жаахан гайхасхийгээд өнгөрч. Гэтэл өчигдөрхөн толгой өндийх завгүй юм хийж суугаад гэнэтхэн гэр бүлийнхнийхээ зургийг хартал тийм л юм байна даа, аягатай усыг асгалгүйгээр аль сайхан бүхнийг мэдрэх хэрэгтэй юм байна гэж өөрийн эрхгүй бодлоо.

Хийх ёстой зүйл, үүрэх ёстой хариуцлагаа хүлээхийн хажуугаар мэдэрч чадах сэтгэлийн таашаал, ханамжаар л аз жаргал минь хэмжигдэхийг ойлгосон юм. Хоёр хүүхэдтэйгээ хамт байх, тэднийгээ харах, тэдэнтэйгээ тоглох, эхнэртэйгээ нэг бүтэн өдөр бодох юмгүй санаа амар байх бол яах аргагүй жаргал мөн билээ. Гэтэл энэ бүхнийг эдлэнгээ ажил төрлөө амжуулах, амжилт бүтээл гаргах гэдэг хэцүү. Аль алинийг нь тэнцүүлж чадвал аз жаргал тэр. Гэхдээ ажил гэдэг тэр чигээрээ аягатай ус биш, үр хүүхэд амраг хань гэдэг тэр чигээрээ сайхан орд харш биш. Ажил хийхдээ ч гэсэн хийж байгаа зүйлээсээ таашаал авч чаддаг, жаргаж цэнгэж байхдаа ч гэсэн тааруулж тэнцүүлж чаддаг байх хэрэгтэй юм болов уу.

Аягатай усаа асгалгүйгээр аль сайхан бүхнийг харж сурья...

Эрх бяцхан хүү
Эгдүүтэй жаахан охин
Энхрий хайрт ханьдаа

Гэрээс холдоод төрсөн бодол

2006-08-11T08:41:00.000-07:00

Япон улс руу зургаан сар сургалтанд явах чимээ хоёр сар орчимын өмнө сонсогдсоноос хойш сүх далайтал үхэр амар гэгчийн үлгэрээр бэлтгэлээ базааж дуусалгүй байсаарявах өдрөө сандран байж амжуулав. Гэтэл нэг л юм дутуу шиг санагдаад дотор харлаад болж өгдөггүй. Энэ юу байваа.

Уг нь явахаасаа өмнө гэр бүлтэйгээ ганц бүтэн өдөр ч болов хамт байя гэж бодсон боловч наана нь хийх ажил их байснаас бүтсэнгүй. Хамгийн чухал зүйлээ орхигдуулжээ. Зүй нь бол чухал зүйлээ эхлээд амжуулах ёстой. Нисэхээсээ хоёр цагын өмнө л нэг юм бэлтгэл ажлууд дуусч чемодан бэлэн болов. Ингээд хүү эхнэр хоёр маань онгоцны буудлын шилэн хананы цаана үлдэх үед нэг л юм дутуу мэт санагдаад байсан хэрэг.

Онгоц шөнийн нэг цаг өнгөрөөж ниссэн боловч эхнэр хүүхдүүдээ бодоод ер унтаж чадсангүй. Харамсах зүйл их байлаа. Хажууд нь байхдаа мэддэгүй мөртлөө холдохоороо би гэдэг хүн дэргэдэх хүмүүсийнхээ үнэ цэнэ, хайр халамжыг мэдэрсэн нь харамсалтай. Өчүүхэн жаахан юман дээр гэргийдээ юунд уурлаж урамыг нь хугалдаг байв, хүүгээ шөнө уйлахад нь юунд төвөгшөөж уцаарладаг байв... Хүү минь дүүтэй болоод агаа болчихсон болохоос нялхаараа амьтан шүү дээ. Эргэж очоод гэр бүлтэйгээ хамт маргааш дэлхий сөнөх гэж байгаа юм шиг нэг өдрийг өнгөрөөнө өө. Нэг биш олон өдөр тийм байвал бүр сайн сан.

Нээрээ маргааш дэлхий сөнөнө гэвэл та юу хийх вэ? Хэн нэгэнд хэлээгүй үг бий юу? Хэн нэгэнд өгөөгүй зүйл байна уу? Тэгвэл хүлээх хэрэггүй, түүнийгээ яг одоо л амжуул.

Сургалтанд ирэв

2006-08-11T08:03:00.000-07:00

Зургаан сарын бриж инженерийн сургалтад ирлээ. Эхний хоёр сар дан япон хэл үзэх юм. Миний япон хэлний мэдлэг ичмээр муу. Зарим хирагана катаганагаа ч мэдэхгүй гэхээр үнэхээр хэцүү. Ийм учраас энэ хоёр сард бүх хүчээ дайчлаад хүнтэй ярьж ойлголцдог болохыг зорино. Эртээр дадлага хийх компанийхаа хүмүүстэй уулзах үед япон хэлээр ярьдаг болохгүй бол юу ч бүтэхгүй нь гэдгийн мэдэрсэн. Хоёр сарын дараа ойр зуур ярьдаг болчихсон очоод өнөө дадлага хийх компанийханд хэн гэдгээ харуулах юм шүү.

Хичээнээ, би чадна.

Нилээд хэдэн сарын өмнөөс нээгээд өдөр бүр шинэ зүйл нэмж байна гэж ам гарсан боловч ажлын ачаалал болоод залхуугаасаа болоод олигтой баяжуулж чадахгүй байсан япон хэлнийхээ блогийг амилуулах болно, гэхдээ даалгавар их өгөөд байвал өдөр болгон бичиж чадахгүй ч байж мэднэ.

Дурсамж :: Тогтой танилцсан нь

2006-07-23T19:22:00.000-07:00

Тог цахилгаантай анх хэрхэн танилцаж байснаа саяхан нэг явдлаас болж эргэн санасан юм, тэгээд ахин санахгүй байж ч магадгүй тул бичихээр шийдлээ. Хэд хоногын өмнө би эгчийнхээ 6 настай хүүгийн тоглоомны тог хувиргагчыг түр хэрэглэх хэрэг гарсан тул эгч надад түүнийг нь авчирч өгсөн юм. Гэтэл хүү нь надад миний төсөөлж байснаас илүү тог цахилгааны талаар мэдлэгтэй болохоо харуулж хувиргагчыг хэрхэн ашиглах талаар баахан юм ярьж, гал хамгаалагч нь шатвал ингэнэ тэгэнэ гэх зэргийг тоочсоны төгсгөлд миний хэлснийг мартаад буруу залгаж шатаачихваа гэж хүртэл захилаа. Тэр хувиргагч гээд байгаа нь 120 вольтыг 220 руу, мөн эргээгээд 220 иос 120 руу хөрвүүлдэг адаптер байсан юм.

Намайг бага байхад тогонд залгаж цэнэглэдэг тоглоом гэж байсангүй. Батерейгаар ажилладаг тоглоом ч нүдний гэм, мөрөөдөл байлаа. Би анх ер нь хэзээ тог цахилгааны талаар ойлголттой болсноо санахгүй юм, 5-6 орчим настай байхдаа ямар ч байсан чийдэн тогоор асдаг, шонгын модон дээгүүр тохоотой утсаар тог дамжиж ирдэг, бас зурагт, радио тог тасарвал ажилладаггүй болохыг мэддэг байлаа.

Тогонд цохиулж үзээгүй хүн гэж ер нь байдаггүй байх. Би бол анх 5 настай байхдаа тогонд цохиулж билээ. Нэг өдөр намайг гэрт үлдээхээр болж урд хашааны эмээг намайг харуулахаар гуйж би тэр эмээтэй гэртээ үлдлээ. Бүрэнхий болж байсан тул эмээ намайг гэрлээ асаагаарай гэсэн шиг санагдаж байна. Өвөөгийн орны харалдаа байдаг уньнаас унжаастай гэрлийн унтраалгыг бариад автал гар жирсхийх шиг болоод юу болсон бүү мэд орон дээрээс арагшаа үсрээд уначихдаг байгаа. Өвдсөндөө ч бус цочсондоо баахан уйлаад түүнээс хойш тогонд хүрч болдоггүй юм байна гэдгийг биеэрээ мэдэж авсан юм.

Түүнээс удаагүй нэг өдөр илүү дутуу хог новш, түмпэн сав хадгалдаг хойд амбаар дотроос жижигхэн чийдэн олов(мотоциклийн дохионы гэрэл байсныг сүүлд олж мэдсэн юм). Тэгээд өнөөх гэрлээ асааж үзэх арга хайлаа. Ямар ч байсан гэрлийг тогоор асаана. Тог хаанаас олох вэ гэж бодов. Гэхдээ зүгээр гэрт оруулаад тогонд залгаад асаах бус харангхуй шөнө гадаа асаагаад гар чийдэн шиг барьж явах юм төсөөлж байлаа. Ингэхийн тулд тогийг ямар нэг аргаар хурааж авах хэрэгтэй. Юунд хурааж авах вэ? Шонгийн модны утас хөнгөн цагаан байдаг тул хөнгөн цагаан утсанд хурааж авч болох юм байна гэж сэтгэв. Тэгээд ч надад олдох материал нь тэр л байв. Баахан урт богино бүдүүн нарийн хөнгөн цагаан төмөр утасны өөдөс цуглуулж ээрүүлийн утас шиг бүгдийг нь нийлүүлж ороогоод атгасан гараас арай томхон төмөр утсан бөмбөлөг хийв. Түүндээ тогны залгуур луу залгах нэг урт үзүүр ч гаргав. За ингээд миний тог хураагуур бэлэн болов. Хураагуурынхаа үзүүрыг өвөө эмээгийн нүднээс далдуур зурагтын хажууд зургын жаазны урд байдаг тогны залгуур луу хийх л үлдлээ. Сиймхий гарч өгөхгүй нилээн орж гарч цаг өнгөрөөв. Тэгтэл ч ашгүй өвөө хаашаа юм гарч эмээ толгой дээгүүрээ дээлээ нөмрөөд хэвтээд өглөө. Тог хураагуураа аваад хойд орон дээр гарч үзүүр хэсгийг нь тогны залгуурын нэг нүх рүү нь хийх гэж үзэв. Азаар хамгаалалттай залгуур байж л дээ. Нүх нь ил биш хаалттай тул ишнүүрыг залгуурт хийхийн тулд нилээд хүч ордог орос залгуур байсан юм. Ингээд тог хурааж авч чадсангүй. Сүүлд яаж тогонд цохиулчихаагүй юм гэж бодогддог ч зөвхөн нэг нүх рүү нь хураагуураа хийлээ гээд яах ч гүй байх байсан нь тодорхой.

Улаанбаатарт байр хөлслөхөд

2006-07-19T19:51:00.000-07:00

Байр хөлслөх... Хурдан хугацаанд хөлслөх байр ольё гэвэл зарын сонинуудын шинэ дугаарыг худалдаж аваад сонирхолдоо нийцэх зарууд руу утасдаж гарна даа. Гайгүй үнэ хэлвэл очиж үзээд боломжын хирээр үнийг буулгахыг оролдоно. Үнэ болоод тухайн байранд өгөх үнэлгээ хоёр маань хол зөрөхгүй байх юм бол гэрээгээ байгуулаад хөлслөнө гэсэн үг. Өмнө нь нэг байрыг яг ингэж хөлсөлсөн юм. 2 жилийн өмнө 120 мянгатад нэг өрөө байрыг сарын 125 мянгаар тохирч хөлсөлж байлаа. Дараа нь тэр хавьдаа 19-р хороололд их амархан аргаар байр олсон доо. Яаж вэ гэхээр, сонирхож байгаа байрнуудынхаа орцнуудынх нь үүдний зарын самбарууд дээр "байр хөлслөнө" гээд зар наачихаад утсаа чагнаад байна даа. Хангалттай олон зар нааж чадсан бол тун удалгүй хүмүүс утасдаж эхлэнэ. Ингэж зар наах нь жаахан ажил орох боловч надад давуу тал олгож өгч байгаа юм.

Сонин дээр зараа тавьсан хүн бол олон хүмүүс дотроос өөртөө хамгийн ашигтай хувилбараар сонголтоо хийнэ. Харин би зар наачихаад над руу хүмүүс утасдах юм бол сонголтыг би хийх юм. Гэхдээ утасдсан хүмүүс дотор сонин дээр зар тавьсан хүмүүс ч байж мэднэ, тийм хүмүүст бас л олон сонголт байх учраас түүнтэй тохиролцоход бас хэцүү, надад давуу тал байхгүй. Харин сонин дээр хараахан зар тавиагүй хүн утасдах юм бол байрыг нь үзэж хараад сайн ярилцаж тохиролцох хэрэгтэй. Боломжын байр олдох магадлал их шүү. Энэ аргыг хамаатны маань хүн зөвлөсөн юм.

Цөөн хоногийн дараа байрны маань хөлсний хугацаа дуусч байгаагийн дээр хөлслүүлж байгаа хүн маань цааш сунгаж хөлслөхгүй гэсэн тул ахиад хөлслөх байр олох хэрэг гарсан юм. Тэгээд өмнөх үр дүнтэй аргаа хэрэглэхээр шийдэж тэр хавийнхаа байрнуудын орцонд зар наалаа. Маргааш нь нэг хүн утасдав. Нэг давхрын 2 өрөө байраа 170 мянгаар хөлслөнө гэнэ. Очоод үзвэл засвар хийгээгүй жаахан царай муутай л юм, гэхдээ наран талдаа цонхтой, гал тогоо томтой, орж гарахад амар нэг давхарт тул боломжын санагдав. Гэтэл тэр хүн маань бас сонин дээр зар тавьсан хүн байжээ, надаас гадна 2 ч хүн байрыг нь сонирхож байгаа юм байна. Би төлбөрөө 6 сараар хийх тул өрсөлдөгчдөдөө цохиулав. Миний өрсөлдөгчид намайг бодвол төлбөрийн чадвар сайтай таарчихлаа. Ингээд тэр байрыг хөлслөх боломжгүй болмогц сөрөг талуудыг нь авч үзэж өөртөө дэм өгөв. Нэг давхарт тул балконгүй юм. Энэ нь манайх шиг байнга юм угааж хатааж байдаг айлд хэцүү, хатаасан юмаа өрөөндөө тохоход хатахгүйгээс гадна өөрөө тасалгаа хэт чийгтэй болчихно. Бас засвар хийгээгүй удсан тул үзэмжгүй, бохир юм. Тэгээд ч энэ бол ганцхан боломж биш. Зар наагаагүй үлдсэн байруудын үүдэнд гүйцээж зараа наагаад хүлээхэд боломжын байр гарч ирж л таараа.

Японд сурахын ашиг

2006-07-19T19:48:00.000-07:00

Сүүлийн жилүүдэд монголчууд маань японд очиж сурч ажиллах төрөл бүрийн боломжууд бий болж байгаа нь сайхан. Би л гэхэд 2 жилийн өмнө нэг богино хугацааны сургалтад яваад ирсэн. Японд очиж суралцсанаар нилээд олз омог олсон гэж боддог.

Толгойгоо цэнэглэх. Япончууд сургалт зохион байгуулах, хүнд юм сургахдаа үнэхээр сайн. Төлөвлөгөө хуваарь, сургалтын агуулга, практиктай хослуулсан байдал, багш нарын мэдлэг, бэлтгэл гээд тун сайн байгаа нь харагдаж байлаа. Үүнээс гадна хүнд сурах бүх нөхцөл бололцоог хангахыг зорино. Сургалтын зардалыг даана, байр сууц хоол ундаар хангахаас гадна, ном сурах бичиг, тоног төхөөрөмжийн хангалт чамлалтгүй.

Юм үзэх. Хөгжилтэй оронд очоод ёстой л нүд тайлах гэгч болсон байх. Байшин барилга, зам гүүр, техник технологийн хөгжлийг гайхаад барахгүй, хүмүүсийн сэтгэлгээ, харилцаа, ухамсар, соёл иргэншлийг нь үнэлэхээс аргагүй байлаа.

Мөнгө. Хэдийвээр ил ярилцдаггүй боловч хөгжилтэй оронд тэр дундаа Японд тэтгэлэгээр суралцана гэдэг овоо мөнгө хуримтлуулах бололцоог олгодог. Карманы, хоолны, байрны, буудлын гээд бүх зардлыг даах учраас гар дээр ирэх мөнгөө ариг гамтай зарцуулж чадвал сурахынхаа хажуугаар чамгүй мөнгө хураах боломжтой. Жишээ нь тэтгэлэгээр магистрантурт суралцаад ирж байгаа дундаж оюутан байрны мөнгөтэй ирдэг гэж байгаа. Хоёр жилийн дотор байрны мөнгөтэй болчихно гээд бод л доо? Монголд яаж ч ажиллаад тэр хэмжээний хөрөнгө хуримтлуулах нь юу л бол.

Ойрноос би бээр Япон улсыг ахин зорих гэж байна. Зорилго нь сурах, бас дадлага хийх юм. Их юм сураад, боломжын хирээр мэдлэг чадвар эзэмшээд авахыг хичээнэ дээ. Бас дадлага хийх үедээ олон япон хүнтэй танилцаад танил тал олоод авахыг зорино. Мөнгөний хувьд гэвэл 6 сар сурж ирээд 6 сар байр хөлслөх дайны мөнгөтэй ирэх бололтой. Яахав болж л байна. Хичээнэ ээ хөө, гол нь сурахаа сураад үзэхээ үзээд, хийхээ хийгээд л ирэх юм хуна.

Гэр бүл

2006-07-07T17:54:00.000-07:00

Гэр бүлийнхээ талаар жаахан бичье.

Би эхнэр, хүү, охин гуравтайгаа амьдардаг. Хүү маань хэдхэн хоногийн өмнө 2 нас хүрсэн. Төрсөн өдрөөр нь бөмбөг, түрдэг машин авч өгсөн чинь өвөртлөөд унтсан гээ. Охин маань одоо 8 сартай. Эхнэр маань хоёр хүүхдээ жил дараалж гаргаад одоо гэртээ хүүхдүүдээ хардаг. Бид хоёр гэрлээд гурван жил өнгөрчээ, бага хугацаа мэт боловч их зүйл өөрчлөгджээ. Хоёр хүүхэдтэй болж, бие биенийхээ муу сайныг овоо мэдээд авч, ер нь хүн гэдэг зовлон жаргалыг хослуулж байж л амьдралыг ойлгож, ухаан сууж эхлэх нь бололтой.

Гурван жилийн өмнөх Заяа Очко хоёрыг одоогынхтой харьцуулвал их юм өөрчлөгджээ. Сэтгэл санааны хувьд бол гутранги болсон ч юм шиг. Аргагүй биз дээ жил дараалж төрөөд хэнээр ч туслуулалгүй өөрөө хоёр хүүхдээ өсгөнө гэдэг эмэгтэй хүний хувьд хүндхэн даваа бололтой. Хажууд нь байгаа хүний хувьд л лав амаргүй байна. Эргээд бодоход би эхнэрээ сайн ойлгодоггүй байжээ, ажил ажил гээд дандаа оройтож харина, очоод нэг их ядарсан хүн хүүхдийн даавуу ч олигтой угаагаад өгдөггүй байж.

Хөлсний байранд суудаг болохоор цалингийн ихэнх нь байр сууцны зардалдаа яваад өгнө, хүүхдийн унд хоол, живх энэ тэр гээд зардал ч овоо шүү. Өнгөрсөн 2 жилд 3 удаа нүүлээ, нүүхээс залхаж байна. Тэглээ гээд яахав, өөр яалтай ч билээ. Одоо энэ сарын сүүлээр ахиад л нүүнэ дээ. Хүүхдүүдээ бодоод өвөл дулаахан утаа униаргүй газар л очвол зүгээр байгаа юм. Энхтайвны гүүрнээс урагшаа 120 мянгат, 19-р хороолол дажгүй юм байна лээ, агаар сайтай, утаа униаргүй тэгээд бас тэр хавийн байрнууд өвөл дулаан. Одоо байгаа газар маань 19-д л дөө. Өнгөрсөн өвөл тэр хавийн бараг бүх байрны орцны үүдэнд зар нааж байж тэр байрыг олсон юм. Одоо харин Жуковын музейн тийшээ байр олдвол зүгээр байгаа юм. Учир нь манай ажил тийшээ нүүсэн, бас тэр хавь гайгүй цэвэрхэн юм шиг харагдаад байгаа. Гол нь өвөл утаагүй дулаан л бол хаа ч яахав дээ. За энэ ч дараагийн асуудал, наана нь байр хөлслөх мөнгөө олох хэрэгтэй.

Зүдэргээтэй юм их байнаа, гэхдээ гэртээ хариад хүүхдүүдтэйгээ байх сайхан шүү, ялангуяа хүү маань их хөөрхөн. Ажлаа тараад гэртээ ормогц аав гээд л гүйгээд ирнэ. Ээж нь хамаг цагаа дүүтэй нь өнгөрөөхөөс аргагүй байдаг болохоор хүү минь өдөртөө их уйддаг шиг байгаа юм. Одоо нэг тогтвор сууршилтай газар орогнох боломж олдвол хүүгээ цэцэрлэгт өгөх санаа байна. Орой гадаа гаргахаар хүү маань хичнээн их баярлана гээч. Хамгаас дуртай амттан нь ч гадаа гарахын хажууд бол юу ч биш. Гадаа гарах болбол ямар ч чихэр бурамнаас татгалзана. Аргагүй шүү дээ хөөрхий. Наадмаар гэр бүлээрээ хөдөө аав ээж дээрээ очно, тэгэхээрээ л хүүгээ ханатал нь гадаа тоглуулна даа.

Охин маань одоо бараг мөлхөх гээд л байгаа, уг нь мөлхөх цаг нь болсон боловч арай л мөлхөөгүй байна. Ганцааранг нь газар тавиад байвал амархан мөлхөнө л дөө, даан ч ах нь тэгүүлэхгүй. Дүүгээ газар түнтэгнээд хөдлөхөөр нь эгдүү нь хүрдэг юмуу яадаг юм энд тэндээс татаад эсвэл дээр нь гишгэчих гээд байдаг юм. Дүү нь сүүлдээ агаагаа ойртоод очихоор нь л хамгаалалт авдаг болчихсон, гараа сарвайлгаад нүдээ аничихна. Учир нь ах нь ойртоод очихоороо хацарнаас нь татна, эсвэл барьж байсан юмыг нь авчихна. Ах нь дүүгээ өхөөрдөөд л тэгдэг байх. Бас агаагаа хөдөө ганц хоёр хоноод ирэхээр нь санана аа, хүний дүү юм гэж. Охин маань ахыгаа бодвол арай л адтай.

Сүүлийн үед бид хоёр их ядарч байна аа... Эхнэр маань ер нь байнга стрестэй, сүүлийн 2 жил шөнө бүтэн нойртой хоносон нь тоотой, хүүхэд шөнө хөхүүлнэ гэдэг хүнд ажил шүү. Гэхдээ удахгүй гайгүй болох байлгүй дээ, 2 хүүхдээ том болохоор нэг нуруугаа амраах байлгүй эхнэр минь. Болгоно доо болгоно. Амны билгээс ашдын билэг гэдэг шүү дээ.

Архи уухаа больё

2006-05-22T20:55:00.000-07:00

Миний нэг муухай буруу зуршил байдаг нь спиртийн төрлийн ундаа хэрэглэхээрээ хяналтгүй болдог зан юм. Ер нь ихэвчлэн гайгүй тохируулаад хэрэглэчихдэг боловч архи дарс гэдэг зүйл надад зохихгүй байгаа нь мэдрэгддэг. Гэвч үүнийгээ мэдсээр атал энэ адтай эдийн арганд автчихаад байдаг гэмтэй.

Саяхан би ажлийнхантайгаа сууж "юм" уунгаа ажил төрөл алив зүйлсийн талаар сайхан яриа өрнүүлэв. Дан пиво уусан боловч хэдэн цагийн дараа би гэдэг хүн хяналтаа алдаж гэртээ хүргэгдсэн болохоо маргааш нь л мэдсэн юм. Пивийг ихээр уух нь архи ууснаас ч илүү зовлон зүдүүрийг маргааш өдөр нь авчирдаг гэдэгийг мэдэрч авлаа. Үхэхээ шахаж билээ. Өмнө нь иймэрхүү зовлон амсаж больё доо ахиж ингэтлээ уухаа гэж бодож байсан боловч "Эм хүн төрж хаширдаггүй, эр хүн шартаж хаширдаггүй"- гэдэг үгийг баталж ахиад л ийм юм боллоо.

Одоо харин арай өөрөөр сэргийлэх хэрэгтэй болжээ. Ерөөсөө firewall дээрээ алкохол орж ирж магадгүй портуудыг нь хаачихъя. Гэхдээ найзын төрсөн өдөр, баяр ёслол, beer meeting гэх мэт алкохол орж ирэх болох боловч хааж болохгүй портууд бий. Иймд үед сэргийлэхийн тулд толгойдоо антиалкохол -ийн програм суулгахгүй бол бас болохгүй юм байна. Тэгэхээр одоо нэг антиалкохолын програм зохиож дээ...

Гитар хөгжим

2006-05-21T19:43:00.000-07:00

Би гитар тоглох дуртай, гэхдээ сүүлийн 3 жил тоглосонгүй. Хаа нэг тааралдахаар нь л барьж авахаас биш хэрэг болгож цаг гаргаад тоглож суусангүй уджээ. Яагаад би гитараа тоглохоо больчихов?
Хэд хэдэн шалтгаан байгаа.
Нэгдүгээрт маш их ажилтай болсон, энэ үе барагцаалбал 6 жилийн өмнөөс буюу сургуулиа төгсөөд ажилд орсоноос эхлэсэн байх. Тэр үед их суудаг байлаа, ихэнхдээ өглөө очиж суугаад л орой шөнө дөлөөр харина. Гэхдээ л тэр үед одоогынхыг бодвол овоо тоглодог байжээ. Харин одоогоос 4 жилийн өмнөөс бүр тоглохоо байчихаж гэртээ ч гитаргүй болсон. Уг нь надад 2 гитар байдаг байсан юм. Хоёуланг нь цувруулаад хөдөө гэртээ аваачаад орхичихсон эргээж авчирсангүй учир нь тоглох зав бараг байхгүй л дээ. Яагаад гэвэл эхнэр авсан хүүхэдтэй болсон. Ой гарангийн зайтай 2 хүүхэд гээд бодохоор өөр хүнээр л туслуулдаггүй юм бол орой очоод зав гарна гэж саналтгүй дээ. Сүүлийн 2-3 жил ядарч байна шүү. Би бас гайгүй эхнэр бол бүр гүнзгий стрестэй байгаа, гэхдээ ахиад 2 жил гүрийчихвэл арай гайгүй болоод тэрнээс цааш бүр амар болох байх гэж найдаж л сууна. За энэ ч хадуураад явчихлаа. Дараа тусгай гарчиг дор гэр бүлийнхээ талаар бичнэ. Одоо эргээд гитар луугаа орьё. Гитарыг тэгвэл би хэзээ хоби болтол нь тоглочихсон юм бэ гэж асуугдах нь. Оюутан байхдаа буюу 2 курсээсээ л эхэлсэн дээ. Хөгжим их сонсдог байлаа, манай ангид нэг Алтангэрэл гээд хүүхэд байсан юм сүүлд гарчихсан л даа. Тэр залуу дажгүй гитар дарчихна, ер нь хөгжимийн авьяастай лимбэ , аман хуур бас дарна. Нэг өдөр анги дээр гитар аваад ирж хүн болгон барьж үзээд чаддаг нь ганц нэг дуу дарж үзээд бүгдээрээ арийн ширээн дээр овоорчихсон байж байлаа. Манай ангид ер нь арван жилдаа гитар дарж сурсан 3 хүүхэд байлаа. Төмөр бол хотын хүүхэд, орцонд их сууж тоглодог байжээ орцны дуунуудыг хөөрхөн орцны стилээр дараад дажгүй дуулчихна. Баттөр бол Өвөрхангайн Хархорин хотоос ирсэн хүүхэд зохиолын дууг гайгүй сайн дуулна. Гитараа ч тааруулаад сайхан дарчихна. Алтангэрэл Говьалтайгаас ирсэн хүүхэд байлаа, хэнээс сурсаныг бүү мэд Пүрэвдорж гуайн шүлэг "Сумын наадам" гэж дууг гитар дээр дарж дуулж үзүүлсэн нь надад их таалагдаж тэр цагаас гитарыг нилээд сонирхож эхлэв. Зурагт радиогоор дуу хөгжим сонсохдоо ч гитарын дугаралтыг ялгаж сонсохыг хичээдэг байлаа.

Ингээд зуны амралтаар гэртээ очоод гитараар хичээллэж эхлэхээр шийдлээ. Дашрамд дурдахад манай аав залуудаа гитар тоглодог байсан бөгөөд өөрийн зохиосон дуутай, хамтлагтай байсан юм. Би тэр үеийг нь мэдэхгүй л дээ, намайг том болсоноос хойш аав гитар , хамтлагаа больсон байлаа. Ингээд би гитар сурах хүсэлтэй байгаагаа аавд хэлснээр аав нэг танилаасаа хуучин орос шар банзан гитар олж ирж хичээллэж эхэлсэн түүхтэй. Эхлээд надад хэдэн барилт зааж дараа нь барилтуудаа барьж чадах болсон үед эмээ өвөө бясаа гурав, мөнгөн хазаарын чимээ, сумын наадам, сэтгэлийн жигүүр гээд тэр зундаа нилээд хэдэн дуутай болж билээ. Гэхдээ нэг гэм нь дуулахдаа жаахан тааруу.

Намар ч болов, хичээлдээ ирээд чөлөө заваараа гитараа л бариад авна. Таалагдсан дуугаа нухаж байгаад өөрөө оруулна. Гадаад дуунаас Маленкая страна, Hotel california, Nothing else matters зэрэг дуунуудыг өөрөө бие даан дардаг болж овоо урамтай байдаг байлаа. Beatles ийн овоо хэдэн дууг сурав. Монгол дуунуудыг ч нилээд олныг сурж ангийнхантайгаа байхдаа дарж дуулцгаадаг байлаа. Эдгээр дууг дандаа л өөрөө нухсаар сурж байсан хэрэг . Сүүлд интернетээс гадаад дууны акордуудыг олж авдаг болоод нилээд их сан цуглуулжээ. Гитарын гоё програмууд ч байдаг юм байна лээ. Дараа жил нь зуны амралтаар гэртээ очоод цахилгаан гитар барьж үзэв. Аав нэг найзаасаа гитарыг нь гуйж авч өгсөн хэрэг. Тэр гитарыг би бараг нэг жил орчим тоглоод эзэнд нь эргүүлж өгсөн юм. Дээр үеийн хуучирсан орос гитар байсан сан. Хар өнгөтэй , их хүнд ритм гитар байлаа. Өсгөгч байхгүй байсан тул дээр үеийн орос хөгжимний өсгөгчийг нэг өдөр ноцолдож байж ажиллуулж залгаад дугаргаж үзсэн ямар сайхан санагдаж байваа.

Тэрнээс хойш нэг дажгүй сайн гитарыг облушктай нь нэг халуурчихсан согтуу нөхөрөөс тун хямдхан худалдаж авсан нь одоо хүртэл хөдөө гэрт байж л байгаа. Тэр гитартай байхдаа Эрхүүгээс ирсэн нэг сайн гитарчны хичээлд сууж овоо юм сонсож авч байлаа. Долгион гэж хөгжмийн зохиолч Оросоос Сайга гэж нэртэй гитарчныг авчирч 14 хоногын курс хичээллүүлсэнд нь сууж байсан юм. МУИС ийн Эдийн засгийн сургуулийн урд байдаг Yesterday гээд ресторанд болж байсан санагдана. Гитар дарахад гар хуруугаа яаж байрлуулахаас авахуулаад сонгодог стилүүд зэрэгээс зах зухаас нь үзүүлж билээ. Миний хувьд анхнаасаа буруу сурчихсан болохоор зааснаар нь хийхэд тун хүндрэлтэй байлаа. Нэг өдөр очсон чинь юу ч хамаагүй дараадах гэдэг юм байна, Metallica -гийн Nothing else matters -ийг дарсан чинь гар хуруу эвлэж өгөхгүй сандраад тун муу дарлаа. Тэгсэн би наад аяийг чинь мэдэхгүй юм байна гэж билээ. Сайга бол сонгодог хэлбэрийн гитараар ихэвчлэн тоглодог дээр үеийн дуунуудыг мэддэг хүн байсныг сүүлд мэдсэн юм. Явахдаа ШУЦО дээр нэг жижгэвтэр тоглолт хийгээд явсныг нь би хүнээс камер авч бичиж авсан боловч дараа нь нэг ч үзээгүй байсаар касетийг нь хүнд өгчихсөн дөө.

За миний гитараар хоби хийж байсан дурсамж нэг иймэрхүү. Сүүлийн үед орхисон боловч удахгүй эргээд сэргээнэ гэж бодож байгаа. Хааяа хааяа гитараа дармаар санагдах үе бий. Гитар хөгжим тэрхэн хугацаанд миний баяр баясгалан уйтгар гунигаа хуваах анд нөхөр минь байсан юм даа.

Би гитарт дуртай...